Γάμοι που έγιναν στις Λεύκες το 1876

Πάρος

Για το γάμο μιας κοπέλας ήταν απαραίτητη η προίκα, το είδος και το μέγεθος της οποίας καθοριζόταν πριν την τέλεση του γάμου

Για το γάμο μιας κοπέλας ήταν απαραίτητη η προίκα, το είδος και το μέγεθος της οποίας καθοριζόταν πριν την τέλεση του γάμου

, και περιλάμβανε συνήθως ακίνητα (σπίτια, χωράφια κτλ.) αλλά και κινητά (χρυσαφικά, ρουχισμό, οικιακά σκεύη, εικόνες αγίων κτλ.), περιουσιακά στοιχεία.

Πολλές φορές συντασσόταν και σχετικό συμφωνητικό, το λεγόμενο «προικοσύμφωνο». Τέτοια προικοσύμφωνα έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς στο περιοδικό «Παριανά»*1, από τον κ. Νίκο Χ. Αλιπράντη. Σε ένα από αυτά που συντάχτηκε στην Παροικιά το 1834, αναφέρεται, εκτός των άλλων λεπτομερειών, και ότι: «[…] την δίδουν προς τον κον… δια σύζυγόν του νόμιμον, παρθένον και ευλογητικήν (…)».

Τότε ο αριθμός των ιερέων στις Λεύκες ήταν αρκετά μεγάλος, και κάποια περίοδο υπηρετούσαν στο χωριό περισσότεροι από έξι ιερείς (σήμερα υπάρχει μόνο ένας). Ο κάθε ιερέας είχε χωριστή ενορία και ιερουργούσε σε ξεχωριστό ενοριακό ναό (υπήρχαν οκτώ ενοριακοί ναοί). Και την εποχή εκείνη οι ιερείς δεν ήταν δημόσιοι υπάλληλοι και δεν έπαιρναν μισθό, ούτε από το κράτος ούτε από την εκκλησία, αλλά ζούσαν από τα λεγόμενα «τυχερά», ό,τι δηλαδή τους έδιναν οι πιστοί είτε σε χρήμα είτε σε είδος (πρόσφορα, λάδι, τυρί, όσπρια κτλ.), κατά την τέλεση ιεροτελεστιών. Στους γάμους «έβγαινε δίσκος» για τον ιερέα, που τον έλεγαν «φέρτα» και ορισμένες Κυριακές του χρόνου, έβγαινε δίσκος κατά τη λειτουργία, προς ενίσχυση του ιερέα. Υπήρχαν ιερείς, οι οποίοι για να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες οικογενειακές τους υποχρεώσεις (οι περισσότεροι είχαν πολυμελείς οικογένειες), εργάζονταν παράλληλα και σαν γεωργοί στα κτήματά τους ή σε άλλες εργασίες (βλ. και σελ. 208-211 του βιβλίου)*2.

Από τα αναφερόμενα στοιχεία διαπιστώνουμε ότι: α) η ηλικία για τους γαμπρούς, κυμαίνεται μεταξύ 23 ετών η μικρότερη και 40 ετών η μεγαλύτερη (από τους 18 γαμπρούς που αναφέρονται, οι 17 είναι από 23 μέχρι 30 ετών, και ένας είναι 40 ετών), β) η ηλικία για τις νύφες, κυμαίνεται μεταξύ 20 ετών η μικρότερη και 40 ετών η μεγαλύτερη, γ) σε δυο περιπτώσεις η ηλικία της νύφης είναι μεγαλύτερη από αυτήν του γαμπρού. Στην πρώτη περίπτωση είναι κατά 5 έτη και στη δεύτερη κατά 4, δ) η μεγαλύτερη διαφορά ηλικίας μεταξύ γαμπρού και νύφης είναι 10 έτη, ε) η μέση ηλικία για τους γαμπρούς είναι τα 26,16 έτη και για τις νύφες τα 22,88 έτη και στ) οι περισσότεροι γάμοι έγιναν τον μήνα Ιανουάριο.

Σήμερα γάμοι δε γίνονται, ή γίνονται σπάνια στις Λεύκες. Τα «βιολιά» (κλαρίνο, βιολί και λαούτο), και η τσαμπούνα με το ντουμπάκι, που κάποτε συνόδευαν τη νύφη και το γαμπρό από τα σπίτια τους στις εκκλησιές, διαλαλώντας σ’ όλο το χωριό το χαρμόσυνο γεγονός της ένωσης μιας νέας και ενός νέου, και της δημιουργίας μιας καινούριας οικογένειας στις Λεύκες, δεν υπάρχουν πια. Και οι πανηγυρισμοί και τα ξεφαντώματα που ακολουθούσαν κάθε γάμο (και «αντίγαμο»), είναι είδη υπό εξαφάνιση. Και πώς να μην είναι, αφού οι καιροί άλλαξαν, ο τρόπος ζωής, ακόμα και ο χαρακτήρας και η συμπεριφορά των κατοίκων, μεταβλήθηκαν. Τα νεαρής ηλικίας άτομα στο χωριό είναι ελάχιστα. Οι γάμοι είναι λιγοστοί, και οι νέες ξενόφερτες συνήθειες που εισβάλλουν στη χώρα μας, οδηγούν τα παλιά μας ήθη και έθιμα στον αφανισμό; Πάνε τα χρόνια εκείνα τα παλιά!...

Ευάγγελος Ν. Καστανιάς

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.