Ιστορία του φαρμακείου της οικογένειας Αυλήτη στην Παροικιά

Πάρος

Ιδιοκτησιακά στοιχεία :

Ιδιοκτησιακά στοιχεία :

Αρχικά αυτό και το διπλανό του (σημερινό εστιατόριο «Λεβάντης»), η οικία στον όροφο, ο περίβολος, η εκκλησία του Αγίου Νικολάου και περιμετρικά βοηθητικά κτίσματα, ήταν ένα μεγάλο συγκρότημα που οικοδομήθηκε στις αρχές του 1600, σαν μεγάλη υστεροαναγεννησιακή κατοικία της ιερατικής και ιστορικής οικογένειας της Πάρου, Βιτσαρά, που παρέμεινε ως το 1700. Άλλες τρεις βυζαντινο-ενετικής μορφής κατοικίες Βιτσαρά, διασώζονται στην Παροικιά.

Η θέση, λόγω του παλιού πηγαδιού -από το οποίο υδρευόταν το κεντρικό τμήμα της Παροικίας- και πλέον με μπουκαμβίλια, αναφερόταν σαν «Στου Παϊζάνου το πηγάδι». Στη συνέχεια, με θηλυγονική προικοδότηση περιέρχεται στον Αντώνη Σκυφιάνο και στη σύζυγό του, Νικολέτα Ιωάν. Κρίσπη, που και αυτοί την προικοδοτούν στη κόρη τους, Μαργαρίτα, σύζυγο Γεωργίου Χριστιανόπουλου.

Το 1834, οι Χριστιανόπουλοι, χωρίζουν την κατοικία και δίνουν στην κόρη τους Μαρούσα, το βορινό τμήμα, μαζί με την εκκλησία -που είναι η προμάμμη των μέχρι σήμερα ιδιοκτητών (Μπαρμπαρήγου)- και το νότιο στο γιο τους Ιάκωβο Χριστιανόπουλο, στην οικογένεια του οποίου παραμένει ως το 1896.

Με αγορά του Γιάννη Γεωργ. Αργυρόπουλου, και με προικοδότηση στη κόρη του Άννα, περιέρχεται στον σύζυγο της, πρώτο φαρμακοποιό της Πάρου, Πέτρο Ιωαν. Αυλήτη. Σε αυτό κατοίκησαν, άνοιξε το πρώτο φαρμακείο της Πάρου, από το 1900 μέχρι το 1935 και έκαναν 6 παιδιά. Μετά το φαρμακείο ανέλαβε ο υιός του, Ανδρέας Αυλήτης και το κτίριο κληρονομήθηκε από αυτόν το 1943, με ιδιόχειρη διαθήκη.

Το 1957 συντάχτηκε διανομή κληρονομιών μεταξύ των κληρονόμων του Πέτρου Αυλήτη, με την οποία επισημοποιήθηκε η ιδιοκτησία. Το 1991 κληρονομήθηκε από το γιο του Πέτρο Α. Αυλήτη, στην οικογένεια του οποίου παραμένει ως σήμερα (2019).

Διαρρύθμιση χώρων

Όπως περιγράφεται στα προικοσύμφωνα και διανομή κληρονομιών, το κτίριο ήταν διώροφο, με το μισό περίπου ισόγειο να καταλαμβάνει το φαρμακείο και το εργαστήριο παρασκευής/αποθήκη του φαρμακείου και το υπόλοιπο μισό περίπου ημιυπόγειο να είναι αποθήκη του σπιτιού. Νοητό χώρισμα, το μικρό αίθριο, στο οποίο υπήρχε εξωτερική σκάλα. Σήμερα το αίθριο διατηρείται, αλλά η σκάλα είναι πλέον εσωτερική και σε άλλη θέση.

Ο όροφος ήταν η κατοικία, με τη σάλα και διάδρομο προς την Αγορά, και το υπόλοιπο σπίτι με μεγάλη κρεβατοκάμαρα, τραπεζαρία, χολ, κλιμακοστάσιο, υπνοδωμάτιο, κουζίνα και εξωτερική τουαλέτα. Η παλιά τραπεζαρία (σημερινό τμήμα σαλονιού) είναι πάνω από την κουζίνα του σημερινού εστιατορίου. Το κτίριο στο πέρασμα των αιώνων, έχει υποστεί πολλές επισκευές και μετατροπές με αποτέλεσμα, παρ’ όλο που διατηρεί τα βασικά δομικά του στοιχεία, να έχουν εξαφανιστεί πλέον παντελώς όλα τα εξωτερικά διακοσμητικά και ο χρωματισμός. Ενδείξεις στα γειτονικά ιδίας περίπου ηλικίας (κτίριο τεχνών, κτίριο Γιατροπούλη), υποδεικνύουν διακοσμητικό και χρωματικό πλούτο. Πολυχρωμία υπήρχε επίσης εσωτερικά, η οποία διατηρείται και σήμερα.

Το φαρμακείο Αυλήτη

Ο Πέτρος Ι. Αυλήτης, ήταν μοναχογιός του καπετάνιου Ιωάννη Δημητρίου Αυλήτη και της Ζαμπέτης, το γένος Θεοδωρουλάκη. Φοίτησε στο φαρμακευτικό σχολείο της ιατρικής σχολής του πανεπιστημίου Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησε το 1900. Το 1895 είχε μνηστευθεί την Άννα Αργυροπούλου και σαν προίκα, έλαβε το κτίριο της Αγοράς. Παρ’ όλο που στην Πάρο προϋπήρχαν ιατροί, δεν υπήρχε φαρμακείο. Ο νεαρός φαρμακοποιός, ξεκίνησε ονομάζοντας το φαρμακείο του «Ο  Δαμβέργης», προς τιμήν του καθηγητού του, Αναστασίου Κ. Δαμβέργη.

Ολόκληρος ο εξοπλισμός αγοράσθηκε από συνταξιοδοτηθέντα φαρμακοποιό της Σύρου. Βιτρίνες, εργαλεία, γραφείο, καρέκλες ακόμα και γυάλες με φάρμακα σε σκόνες. Το γεγονός ήταν συνηθισμένο για την εποχή.

Είχε διακόσμηση σύμφωνα με τους κανονισμούς της εποχής, με καταβολές από την Ευρώπη αλλά και Μικρά Ασία, δηλαδή, περιμετρικοί αποθηκευτικοί χώροι με ντουλάπια και συρτάρια, και επάνω σε αυτά, συρόμενες βιτρίνες με ράφια, σε τρία σύνολα σε σχήμα Π. Περιμετρικά σε όλο το μήκος υπήρχε μικρή κουπαστή σαν στέψη, με αποτέλεσμα το συνολικό ύψος να υπερβαίνει τα 3 μέτρα. Υπήρχε μεγάλος πάγκος δύο όψεων, με μαρμάρινη επιφάνεια εργασίας, όπου εγίνοντο οι καθημερινές συνδιαλλαγές, με ζυγαριές ακριβείας και συμβατικές, ταμείο, εκθετήριο και αποθηκευτικό χώρο για υλικά συσκευασίας. Ακόμη υπήρχε μεγάλο γραφείο δύο όψεων, για την τήρηση συνταγολογίων, αλληλογραφία κτλ.

Στη μεσαία βιτρίνα, υπήρχαν τέσσερα ντουλάπια για τα δηλητήρια και ναρκωτικά. Οι πόρτες τους είχαν πράσινο σκούρο γυαλί, και έφεραν τα διακριτικά A, B, C, D. Πρέπει να είχαν φέρει ακόμα και το πάτωμα, το οποίο είναι από χειροποίητα πλακάκια με μωσαϊκό και περιμετρική μπορντούρα. Όλα αυτά προσαρμόστηκαν στον προφανώς μικρότερο και χαμηλότερο χώρο του εδώ φαρμακείου, με αποτέλεσμα την αφαίρεση της περιμετρικής στέψης, και διατήρηση μόνο δύο βιτρινών για ναρκωτικά/δηλητήρια. Αρχικά όλες οι συνταγές εκτελούνται επί τόπου από τον φαρμακοποιό. Προοδευτικά, τα φάρμακα τυποποιούνται, και καταλήγουν σε μικρά συνήθως κουτιά.

 

2019 11 03 farmakio1

ΑΡΧΕΙΟ Π. ΑΥΛΗΤΗ

Στα 70 χρόνια της ιστορίας του εξυπηρέτησε όλους τους Παριανούς, εκτελώντας και χρέη σταθμού Α’ Βοηθειών για μικροτραυματισμούς, και χημικού εργαστηρίου για εξετάσεις ούρων και για έλεγχο στα «γράδα» για τους σταφυλοπαραγωγούς. Τα απογεύματα μέχρι αργά το βράδυ, ήταν χώρος συγκέντρωσης των φίλων του φαρμακοποιού και φυσικά, χώρος ατελείωτων κοινωνικών και πολιτικών συζητήσεων.

Το φαρμακείο παρέμεινε το μοναδικό σε ολόκληρη την Πάρο, μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1960. Τότε εμφανίστηκαν σχεδόν ταυτόχρονα τα πρώτα φαρμακεία των συνονόματων εξαδέλφων Φραγκούλη. Έκλεισε οριστικά το 1971. Συνέχισε να υπάρχει «παγωμένο στον χρόνο» για ακόμα 30 χρόνια περίπου, τους καλοκαιρινούς μήνες που άνοιγε σαν μουσειακός χώρος πλέον και χώρος συγκέντρωσης, όπως παλαιότερα. Όλοι οι παλιοί Παριανοί έχουν από μια ιστορία να πουν για το φαρμακείο και τον φαρμακοποιό.

Σήμερα διατηρείται ανοιχτό, προσεγμένο και προσαρμοσμένο στα σύγχρονα δεδομένα, σαν κατάστημα ένδυσης με την επωνυμία «1900», θυμίζοντας την αρχή του.

Αρχικά χρώματα

Η καθιερωμένη αντίληψη για καθολικό λευκό στα Κυκλαδονήσια, αποδεικνύεται λανθασμένη πανεύκολα.

Υπάρχουν ακόμα πάμπολλα δείγματα πολυχρωμίας σε εγκαταλελειμμένα κτίρια της Παροικιάς, αλλά και σε προσεκτικά αναπαλαιωμένα. Δυστυχώς, δεν ήταν όλα με χρωματιστή τσιμεντοκονία, όπως απαιτεί ο Νόμος για επαναφορά και προοδευτικά σχεδόν όλα καταλήγουν στο τραβηχτικό για τους τουρίστες, εκτυφλωτικό άσπρο.

Οι επισκευές στο κτίριο Αυλήτη έχουν αφαιρέσει κάθε ίχνος αρχικού εξωτερικού χρωματισμού, αλλά εσωτερικά, στον όροφο, έχει διατηρηθεί ο αρχικός χρωματισμός. Σε επισκευή, κάτω από αλλεπάλληλα στρώματα ασβέστη, απεκαλύφθησαν τα αρχικά χρώματα και επανήλθαν. Στο φαρμακείο οι τοίχοι ήταν γαλάζιο χρώμα μέχρι το 2,40μ., με μαύρη λεπτή περιμετρική μπορντούρα και λουλακί μέχρι το λευκό ταβάνι. Αυτό είχε κεντρικό βορδονάρι με σανίδες. Τα έπιπλα των φαρμακείων, σύμφωνα πάντα με τα καθιερωμένα της εποχής που πρωτοάνοιξε, είχαν σαν βασικό χρώμα το σκούρο καφέ. Αλλά όπως φαίνεται από βιτρίνες και πάγκους που δεν χώρεσαν στο φαρμακείο και ήταν αποθηκευτικοί χώροι στο εργαστήριο, το αρχικό χρώμα ήταν ή ουδέτερο γκρι ή καφέ. Σε αυτά τα «περισσέματα» υπάρχουν δύο πάγκοι, ένας εργασίας και ένας για βιτρίνα, που είναι καφέ. Η πλάτη των βιτρινών, που ήταν το φόντο για τις μπλε κυρίως αλλά και καφέ γυάλες με τις σκόνες, ήταν μπλε. Το γραφείο και οι καρέκλες αναμονής, ήταν σκούρο καφέ.

Ήδη από το 1961, ήταν όλο άσπρο, πλην του γραφείου, κουφωμάτων και καθισμάτων. Έμεινε αναλλοίωτο μέχρι το 2003.

ΑΡΧΕΙΟ Π. ΑΥΛΗΤΗ

ΑΡΧΕΙΟ Π. ΑΥΛΗΤΗ

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.