Πρόσφυγές στη Παροικιά / Του Δημήτρη Ντόλκα

Πάρος

Πριν την ανέγερση του Κέντρου Υγείας και προτού ανοιχτεί ο δρόμος προς τη Νάουσα, το 1937, υπήρχε μια μεγάλη χωράφα από το σημερινό Κ.Υ. που έφτανε μέχρι το ποτάμι στη διασταύρωση του περιφερειακού, όπου είχε τότε μέσα τους ρωμαϊκούς τάφους. Αυτούς που τώρα έχουμε μπροστά στο μουσείο.

Το 1926 ο Δελαγραμμάτης Ναυπλιώτης, που ήταν ενεργό στοιχείο της Παροικιάς, περνούσε με το μπαστούνι του κάτω από την κοινότητα. Η κοινότητα τότε ήταν απέναντι από το σπίτι του Βάλληνδρα, πίσω από το ΚΑΠΗ, και ήταν μαζεμένοι οι πρόσφυγες. Οι παριανοί δεν τους είχαν δει με καλό μάτι. Όταν τους είδε μαζεμένους ο αείμνηστος Ναυπλιώτης, τους λέει: «Τι κάνετε ρε παιδιά εδώ;». Εκείνοι του απάντησαν: και του λένε «κε Ντελαγραμμάτη, είμαστε εδώ μια βδομάδα και ο πρόεδρος μαζί με τα μέλη σκέπτονται να δούνε πού να κάνουνε τον προσφυγικό συνοικισμό, στα Κακάπετρα ή στα Λιβάδια».

Τότε ο Ναυπλιώτης πήρε τρεις από τους πρόσφυγες, ένας εξ αυτών ο Κουτσουράκης ο οποίος αναφέρει το γεγονός, μπήκαν στην κοινότητα όπου πρόεδρος ήταν ο καπετάνιος Μιχάλης Ζησιμόπουλος και ρωτάει τον Ναυπλιώτη: «Καλώς τον Ντελαγραμμάτη, ποιος καλός καιρός σε έφερε κατά δω;». Ο Ναυπλιώτης του απάντησε: «Δεν με έφερε καπετάν Μιχάλη κανένας καλός καιρός. Με έφερε η αγανάκτηση να βλέπω τους πρόσφυγες, τα αδέρφια μας, τους κατατρεγμένους από τη Μικρά Ασία να περιμένουν από κάτω πότε θα αποφασίσετε εσείς που θα κτιστεί ο προσφυγικός συνοικισμός». Ο καπετάν Μιχάλης του είπε: «Εσύ πού μας λες Ντελαγραμμάτη. Στα Κακάπετρα ή στα Λιβάδια;». Ο Ναυπλιώτης απάντησε: «Ούτε στο ένα ούτε στο άλλο. Να τους βάλετε στη χωράφα της Εκατονταπυλιανής, να τους έχω και γείτονες!».

Ο Δελλαγραμμάτης Ναυπλιώτης φιλάνθρωπος και ελεήμων και παρότι είχε μεγάλη οικογένεια πάντα προσπαθούσε να βοηθήσει τους πρόσφυγες. Όταν πέθανε το 1939 σε ηλικία 49 ετών, οι πρόσφυγες ήρθαν πρώτοι για να σταθούν δίπλα στη χήρα Ναυπλιώτενα.

Τα σπίτια ήταν δίδυμα. Αν ήταν από τρία άτομα και πάνω παίρνανε ένα σπίτι που είχε χολ, κουζίνα και σάλα. Τα τρία πρώτα ήταν για πολυμελή οικογένεια και άλλα τρία για μονομελή οικογένεια, μονόχωρο με το τζάκι κάτω στο δάπεδο, και όχι όπως τα παριανά που ήταν στον τοίχο και εκεί μαγείρευαν. Και, 7ο και 8ο πολυμελές. Σύνολο 16 οικογένειες. Οι οικογένειες ήταν: Στο 1ο σπίτι ο Χατζής (γιατί είχε πάει στα Ιεροσόλυμα), Πανάς Βεργούλης (το όνομα), σύζυγος Δέσποινα. Στο 2ο σπίτι διέμενε ο Κωνσταντίνος Κλαδάκης, σύζυγος Ελένη. Στο 3ο σπίτι ήταν η οικογένεια του Απόστολου Λαγού, σύζυγος Κλεονίκη. Η μία κόρη του η Μαριώ παντρεύτηκε κι έμεινε στη Νάουσα. Το 4ο σπίτι του Ιωάννη Λαγού, σύζυγος Δέσποινα, το επόμενο ήταν του Καπλάνη γνωστό ως σπίτι της Καπλάνενας και δίπλα του ο Κωνσταντίνος Καραντζάς. Στο επόμενο ο Ναουσαίος, Βαγγέλης Αιγινήτης, σύζυγός του η Μικρασιάτισσα Ευθυμία, το από δίπλα ήταν του Δημητρίου Κυπραίου, σύζυγος Διαμαντώ Βαζουράκη* και οι δύο Μικρασιάτες. Απέναντι έμεναν ο Γιαννακός Επιτροπάκης σύζυγος Ουρανία και πίσω ήταν το σπίτι του Νικόλαου Κουτσουράκη σύζυγος Ρηνιώ. Πάρα δίπλα ήταν ένα άλλο το οποίο ήταν του Στυλιανού Κρητικού, σύζυγος Δέσποινα και δίπλα τους ένα σπίτι χωρισμένο στα δύο από δυο αδέρφια. Στο πρώτο διέμενε ο Φώτης Βαζουράκης* με τη σύζυγό του Φώτω, το γένος Ι. Κουτσομήτρου και στο δίπλα ο Στέλιος ο Βαζουράκης με τη σύζυγό του Ελένη, το γένος Νικ. Κατζαμπά. Στα πιο κάτω σπίτια ήταν οι οικογένειες του Μανώλη Χαραλάμπους, σύζυγος Δέσποινα Βαζουράκη και στο άλλο ήταν ο Σεραφείμ Ταλόγλου, σύζυγος Βασιλεία, το γένος Μουτάφη, η οποία έχει μείνει στην ιστορία για την φράση της «φύγαμε και αφήσαμε τη λάμπα αναμμένη…». Από κάτω ήταν τα σπίτια της χήρας Βασιλικώς Καλαϊντζή και δίπλα από πίσω ήταν η χήρα Τριανταφυλλιώ η οποία έκανε και μάγια. Πέθανε στο κρεβάτι σκουληκιασμένη. Και τέλος, άλλα δύο μονόχωρα σπίτια, στο ένα έμενε ο Δημητρώς Καλαϊντζής, με τη σύζυγό μου Αγγελικώ και στο από πίσω ο Κωνσταντίνος Κουτσουράκης, σύζυγος Μακρίνα. Όλοι σκεπαστήκανε εκεί κι έτσι έμεινε γνωστό σήμερα, ως ο προσφυγικός συνοικισμός.

Πολλοί από τους παραπάνω πήγαν πρώτα στη Νάουσα και στη συνέχεια έμειναν στον συνοικισμό. Ήταν απ’ όλη την Μικρά Ασία. Η Δέσποινα Ιωάννου Λαγού ήταν από την Έφεσο όπως και η Φώτω Βαζουράκη. Από το Μπουντρούμ, την αρχαία Αλικαρνασσό, ήταν τα αδέρφια Λαγού.

* Το πραγματικό επώνυμο των Βαζουράκη ήταν Μπαζιουρούκη. Η οικογένεια άλλαξε το επώνυμό της στην Πάρο για απλούστευση, δεδομένου ότι οι Παριανοί το μπέρδευαν και το πρόφεραν λάθος.

Σημ.: Το παραπάνω δημοσίευμα –που υπογράφει ο κ. Δημήτρης Ντόλκας- είναι με την άδεια της ηλεκτρονικής σελίδας: «Η ιστορία της Πάρου».

 ΦΩΤΟ: ΠΕΤΡΟΣ ΑΥΛΗΤΗΣ

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.