Πρόγραμμα για τις αποκαταστάσεις ερειπωμένων κτηρίων | Tι γίνεται στην Πάρο;

Πάρος

Στο Σύνταγμα της Ελλάδος γράφει ότι «[...]Τα μνημεία, oι παραδoσιακές περιoχές και τα παραδoσιακά στoιχεία πρoστατεύoνται από τoKράτoς(…)». Στην πράξη όμως, η Ελλάδα είναι γεμάτη «παραμελημένα» κτίσματα, που στις περισσότερες περιπτώσεις, το ίδιο το Κράτος θέτει σχεδόν ανυπέρβλητα εμπόδια, για τη συντήρηση τους.

Μετά τα τραγικά γεγονότα του σεισμού της Σάμου, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ετοιμάζει ένα νέο πρόγραμμα, το «Διατηρώ κατ’ οίκον», που φιλοδοξεί, για άλλη μια φορά να λύσει τον γόρδιο δεσμό.

Συνοπτικά, από ό,τι έχει «διαρρεύσει», το σχέδιο αφορά κτήρια που έχουν κριθεί διατηρητέα, ΑΛΛΑ ΚΑΙ κτήρια επικίνδυνα ή/και ιδιαίτερης αξίας, υπό την προϋπόθεση ότι εντάσσονται σε μια ιστορική γειτονιά, ή σε έναν παραδοσιακό οικισμό. Ετοιμάζεται νομοθετική ρύθμιση για την αντιμετώπιση των θεσμικών δυσκολιών επέμβασης σε επικίνδυνα κτήρια, από δήμους και δημόσιους φορείς. Ουσιαστικά θα τους δίνεται η δυνατότητα να αναλαμβάνουν την αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων κτιρίων και εν συνεχεία να τα διαχειρίζονται (από 20 έως 50 χρόνια), ή έως ότου αποσβέσουν το κόστος αποκατάστασης ή και νωρίτερα εάν αυτό αποπληρωθεί από τους ιδιοκτήτες τους.Παράλληλα, υπάρχουν προτάσεις που προβλέπουν τρόπους επίλυσης ιδιοκτησιακών προβλημάτων (πολυιδιοκτησία, άγνωστοι, κληροδοτήματα κτλ) αλλά και δυστροπίας ή αδιαφορίας ιδιοκτητών (προθεσμίες έμπρακτης εκδήλωσης ενδιαφέροντος).

Προβλέπονται επίσης κατεδαφίσεις επικίνδυνων κτηρίων που δεν πληρούν προϋποθέσεις διατηρησιμότητας. Τα χρήματα για όλα αυτά, θα προέρχονται από το «Πράσινο Ταμείο», από το ΕΣΠΑ ή άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Τις αναγκαίες κατεδαφίσεις θα τις αναλαμβάνουν οι αρμόδιοι δήμοι, με μεταχρονολογημένη κλιμακωτή επιβάρυνση των ιδιοκτητών, ανάλογα με τα εισοδήματα τους η οποία θα φθάνει μέχρι και μηδενισμό. Άλλες προϋποθέσεις, που το νέο σχέδιο φιλοδοξεί να λύσει, είναι: 1. Ένα συμπαγές και σαφές νομοθετικό πλαίσιο διαχείρισης γερασμένων κτηρίων. 2. Καταγραφή όλων των εν δυνάμει επικίνδυνων κτηρίων σε όλη την χώρα. 3. Στήριξη των ιδιοκτητών διατηρητέων, μέσα από Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης, Ψηφιακής Τράπεζας Γης, κ. ά. 4. Οικονομική και νομική κάλυψη των δήμων, ώστε να μπορούν να επεμβαίνουν σε κτήρια που θεωρούνται επικίνδυνα, ή υποβαθμίζουν είτε υγειονομικά, είτε αισθητικά, το αστικό περιβάλλον. 5. Τη Νομική ασάφεια, για τη «νεκρή περίοδο» μέχρι να δοθεί πράσινο φως για έναρξη εργασιών, που περιλαμβάνει αναγκαίες εργασίες ελάχιστης συντήρησης. 6. Έλεγχος δομικής τρωτότητας όλων των δημοσίων κτιρίων που έχουν κτισθεί μέχρι το 1985 (Αρχή εφαρμογής Αντισεισμικού Κανονισμού) 7. Μεγάλο ποσοστό από τα επί δεκαετίες ‘κενά και παραμελημένα κτήρια’ ανήκουν σε Δημόσιους Φορείς και πρέπει να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Παρόμοιο σχέδιο είχε προταθεί και το 2014, αλλά εξαφανίστηκε άδοξα, κυριολεκτικά μέσα στη Βουλή. Στον αντίποδα υπάρχει το παράδειγμα/εξαίρεση του κανόνα, του δήμου Βόλου, που παρ’ όλες τις δυσκολίες, αποκατέστησε (μέχρις στιγμής) 27 από τα 40 παλιά βιομηχανικά κτίρια που έμειναν όρθια μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1955. Το βάρος της εφαρμογής όλου αυτού του λογικού, αναγκαίου και φιλόδοξου σχεδίου, φυσικά πέφτει για άλλη μια φορά, στους ώμους των ήδη υπερφορτωμένων και υποστελεχωμένων υπηρεσιών των δήμων, που επιπλέον, θα αναλάβουν και χρέη επιχειρηματία (εκμετάλλευση επιδιορθωμένων κτηρίων).

Στην Πάρο

Στα καθ’ ημάς, ο μηχανισμός του δήμου έχει ενεργοποιηθεί μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις και πάντα μετά από καταγγελίες ή κατακραυγή.Τα εγκαταλελειμμένα είναι διάσπαρτα σε ολόκληρη την Πάρο, με προεξάρχουσα αριθμητικά την Παροικιά. Απλά αναφορικά σαν παραδείγματα, το κτήριο Γαβαλά στη Μάρπησσα, και η θυελλώδης ιστορία του, το «Καφενείο των Λευκών», τα ερείπια της Εταιρίας Μαρμάρων στο Μαράθι και στην Παροικιά, τα κτήρια του Φάρου του Αγίου Φωκά και οι πάμπολλοι ανεμόμυλοι. Τα εγκαταλελειμμένα μέσα στον αστικό ιστό, πέρα από την επικινδυνότητα, είναι μόνιμες εστίες μόλυνσης και αναπαραγωγής ζώων. Τα μόνα που ο δήμος έχει κάνει σε σχέση με το θέμα, είναι επιλεκτικές αγορές για κατεδάφιση στη Μάρπησσα και πρόσφατα (πρόταση πριν μερικές μέρες) στις Λεύκες.Στο θέμα της καταγραφής των κτισμάτων, για την Παροικιά τουλάχιστον, ο σύλλογος Παραδοσιακού Οικισμού Παροικιάς, που είχε ανακινήσει το θέμα από χρόνια, χωρίς όμως να συγκινήσει κανέναν, έχει κάνει μια πρώτη βασική καταγραφή, που είναι και μέχρι στιγμής, η μοναδική.

Παράλληλα, καθώς μεγάλος αριθμός κτισμάτων είναι προ του 1985, πρέπει να γίνει στατικός/προσεισμικός έλεγχος. Εδώ σαν κορυφαίο παράδειγμα, το δημαρχείο, κατασκευής 1955, που δείχνει από καιρό την ηλικία του, και φυσικά στεγάζει και την Υπηρεσία Δόμησης και την Τεχνική Υπηρεσία του δήμου Πάρου. Όπως λέει ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γ. Στασινός «Ελπίζω να μην ξεχαστούν όλα έπειτα από λίγες μέρες, όπως σχεδόν πάντα συμβαίνει στην πατρίδα μας».

Πέτρος Αυλήτης

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.