Παριανές Μνήμες | Το σχολείο του χθες… (Μέρος 3ο)

Πάρος

Το σχολείο, ήταν ορθογώνιο και στη σκεπή είχε κεραμίδια.

Δεν είχαν ορόφους, όπως τώρα. Οι τάξεις, ήταν σχετικά μεγάλες με ξύλινα θρανία στα οποία καθόντουσαν τρεις μαθητές μαζί, ίσως και τέσσερεις. Δεν είχαν θέρμανση, επικρατούσε το κρύο και οι μαθητές έτριβαν τα πόδια τους στο πάτωμα για να ζεσταθούν. Ο αριθμός των μαθητών μέσα στην τάξη έφτανε καμία φορά και τους πενήντα.

Το σχολείο ήταν εξατάξιο, δηλαδή έξι τάξεις το Δημοτικό και έξι το Γυμνάσιο. Λύκειο δεν υπήρχε. Στο Δημοτικό, υπήρχε ένας δάσκαλος που δίδασκε όλα τα μαθήματα. Η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν ήταν αρχικά η καθαρεύουσα και μετά η δημοτική με πολυτονικό σύστημα. Δηλαδή, δασεία, περισπωμένη, οξεία και ψιλή. Το πολυτονικό σύστημα καταργήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1981 και θεσπίστηκε το μονοτονικό σύστημα ορθογραφίας.

Σε κάθε τάξη υπήρχε το αριθμητήριο και ο μαυροπίνακας. Ο πίνακας ήταν κρεμασμένος στον τοίχο ή στηριζόταν σε τρία ξύλινα πόδια. Έγραφαν σε αυτόν με κιμωλίες. Τώρα τη δουλειά κάνει ένας ειδικός μαρκαδόρος με τον ανάλογο πίνακα. Το μάθημα δε διδασκόταν με τόσα πλούσια μέσα όπως σήμερα. Ο καθηγητής μιλούσε και έγραφε στον μαυροπίνακα και κάθε μέρα εξέταζε το μάθημα, το οποίο οι μαθητές έπρεπε να μάθουν απέξω. Υπήρχε η έκθεση, η πατριδογνωσία, η χειροτεχνία και η ιχνογραφία. Απαραίτητο βοήθημα η εγκυκλοπαίδεια. Σίγουρα υπάρχει ακόμα σε όλα τα σπίτια, μια «Δομή», μια «Υδρία» και άλλες.

Η καθαριότητα του σχολείου. Κάποτε, τον καθαρισμό ολόκληρου του σχολείου με σκούπισμα μέσα έξω, τον έκαναν τα ίδια τα παιδιά, αλλά συνήθως των δύο τελευταίων τάξεων. Ανά δύο αγόρια τα παιδιά μετακινούσαν τα θρανία, τα πήγαιναν πιο πέρα, και τα κορίτσια σκούπιζαν από κάτω. Όταν τα κορίτσια σκούπιζαν τα αγόρια ξανάβαζαν τα θρανία στις θέσεις τους. Μάζευαν επίσης τα χαρτάκια μέσα και έξω από το σχολείο, γιατί καλαθάκια δεν υπήρχαν. Τα παιδιά – καθαριστές αναλάμβαναν να καθαρίσουν καλά και τα θρανία από τις μολυβιές. Φυσικά μετά την καθαριότητα υπήρχε και η επιθεώρηση από τον δάσκαλο.

Το διάλειμμα. Μέρος της σχολικής ζωής ήταν το κουδούνι που χτυπούσε ο επιστάτης του σχολείου, σηματοδοτώντας το διάλειμμα. Το προαύλιο του παλιού σχολείου ήταν μεγάλο και στρωμένο με χώμα. Δεν είχαν γήπεδα και κούνιες.

Παιγνίδια τα παιδιά παίζανε είτε στην αυλή του σχολείου εν ώρα διαλείμματος, είτε στην ώρα της γυμναστικής με εποπτεία του δασκάλου.

Τα πιο συνηθισμένα παιγνίδια για τα διαλείμματα ήταν το κλοτσοσκούφι (ποδόσφαιρο) με πάνινη μπάλα όπου το παίζανε ξυπόλυτα με αποτέλεσμα να χτυπάνε συνέχεια τα δάχτυλα τους στο χώμα και να τρέχει αίμα. Την μπάλα την έφτιαχναν μόνα τους με πανιά που έφερναν από τα από το σπίτι, και τα έραβαν με κλωστή για να μη διαλύει η μπάλα. Μπορούσε βέβαια μια δύο μπάλες να διαθέτει και το σχολείο, αλλά σύντομα σκιζόταν ή χανόταν. Άλλα παιγνίδια εποχής ήταν η αμπάριζα, το μπιζμπώλ, το κρυφό, ο ξυλίκι, οι ψείρες, η μακριά γαϊδάρα, το μπίζ, η τυφλόμυγα, οι σβούρες, οι μπίλιες, κ.α. Για τα κορίτσια ήταν το «δε περνάς κυρά Μαρία», «περνά-  περνά η μέλισσα», το «Λύκε λύκε είσαι εδώ;», «η μικρή Ελένη», η κολοκυθιά, το κουτσό, το τριώδι, το σκοινάκι και άλλα. Με εποπτεία του δασκάλου έπαιζαν επίσης πολλά παιγνίδια όπως είναι το τεντωμένο σχοινί, το σπάσιμο της αλυσίδας, τα σακιά, σκυταλοδρομία και πολλά άλλα παιγνίδια εποχής. Την ώρα του διαλείμματος πέρα από το παιχνίδι, έπρεπε να σκεφτείς και για το κολατσιό σου, που δεν ήταν άλλο, από ψωμί, τυρί, ελιές, ξερά σύκα, παστέλι, σταφίδες, αμύγδαλα, κουλουράκι, σταφιδόψωμο, ψωμί με ζάχαρη, κ.α.

Κάθε εποχή έχει τη δική της ιστορική διαδρομή.


 

Χριστόδουλος Α. Μαούνης