Αισθητική αρχαιολογικών χώρων | Του Π. Δημόπουλου

> Απόψεις

Σε δημοσίευμα-επιστολή  της εφημερίδας «Καθημερινή» )Αύγουστος 1947) του αρχιτέκτονα, Κώστα Μπίρη, βλέπουμε πόσο διαχρονική και επίκαιρη είναι σήμερα η ανάδειξη των αρχαιολογικών μας χώρων.

Το δημοσίευμα έγραφε: «[…[ Οι αρχαιολόγοι με τους συμπαραστάτες τους πολιτικούς μηχανικούς και δασολόγους, είναι πολύτιμο κεφάλαιο για τον τόπο μας αλλά και για την ανθρωπότητα ολόκληρη. Οι αρχαιολογικοί χώροι είναι τοπία που απέδωσε η ιστορική εξέλιξη, στολισμένα με τα απομεινάρια της αρχαίας ζωής. Αποτελούν από μόνοι τους έργα αυτόνομα και κάθε σύγχρονη προσθήκη που τους προσάπτουμε σημαίνει λειτουργική και αισθητική καταστροφή».

Επισήμαινε πόσο λεπτός είναι ο αισθητικός τους χαρακτήρας και πόσο προσοχή χρειάζεται στη μεταχείρισή τους καθώς και συναίσθηση ευθύνης. Οι αρχαιολογικοί χώροι συνήθως αντιμετωπίζονται ως υπολείμματα μιας άλλης εποχής που περιέπεσαν σε αχρησία, και αποτελούν εμπόδιο για την ανάπτυξη της πόλης, υποτιμώντας την πολιτισμική τους διάσταση. Η διατήρηση και ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων, αποτελεί σήμερα το μεγάλο στοίχημα για την διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Οι αρχαιολογικοί χώροι «κοστίζουν» σε Γη, σε μια εποχή αλματώδους εμπορευματοποίησης των ακινήτων, με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά δυσχερής η διατήρηση και ανάδειξή τους. Οι χώροι αυτοί όμως πρέπει να θεωρούνται ενεργοί τόποι της πόλης, όχι μόνο για επίσκεψη, αλλά ως ζωντανοί χώροι αναφοράς στην συλλογική μνήμη των κατοίκων και στην καθημερινή τους ζωή. Έτσι, το παρελθόν διεκδικεί τον χώρο της πόλης όχι επειδή είναι παρελθόν της, αλλά επειδή είναι ενεργό με σημερινούς όρους και οι χώροι αυτοί δεν πρέπει να διατηρούνται ως «μουσειακά» αντικείμενα, αλλά ως ενεργά κείμενα στην καθημερινή ζωή της πόλης. Θα έχετε παρατηρήσει ότι όταν είστε σε ένα σημείο με θέα προς ένα αρχαίο ιερό, αισθάνεστε να εκπέμπει έναν μαγνητισμό. Αυτό συμβαίνει γιατί η δύναμη που εκπέμπουν τα ιερά οφείλεται στις γνώσεις των αρχαίων Ελλήνων για την κατασκευή τους. Όπως ήταν τα Ασκληπιεία αφιερωμένα στον θεό της ιατρικής, Ασκληπιό. Πίστευαν δε στις θεραπευτικές ιδιότητες του ναού αυτού.

Στο νησί μας, το Ασκληπιείο, βρίσκεται στον λόφο της Αγίας Άννας με καταπληκτική θέα προς το Αιγαίο. Εδώ βρίσκονται τόσο τα ερείπια του υπαίθριου λατρευτικού ιερού ναού που είναι γνωστό ως Ασκληπιείο όσο και τα ίχνη του Πύθιου του ναού που ήταν αφιερωμένος στον Πύθιο Απόλλωνα. Ο αρχαιολογικός αυτός χώρος «κοστίζει» φαίνεται για το νησί μας τόσο, που αξίζει να μένει κλειστός – μη επισκέψιμος.

Ο σύλλογος φίλων του παραδοσιακού οικισμού Παροικίας λέει ναι στην συντήρηση και ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων και συμβάλλει στην προσπάθεια λειτουργίας των ως επισκέψιμοι χώροι, που με σωστή ανάδειξη θα δώσουν όχι μόνο τα της συντήρησής των, αλλά και θέσεις εργασίας μεγαλώνοντας φυσικά και την τουριστική περίοδο προς όφελος του τόπου.

 Παναγιώτης Δημόπουλος