17
Δευ, Δεκ

Ιεροψαλτηρίου ανάλεκτα | Του Μανώλη Ι. Χανιώτη

> Απόψεις

Σε προηγούμενο σημείωμά μου, απευθυνόμενος «προς ιεροψάλτας», είχα αναφέρει τους «αδάμαντας» που αλιεύονται στην «Κυριακή Προσευχή», το γνωστό «Πάτερ ημών».

Θα συνεχίσω σήμερα με καλάδα «μαργαριταριών» ύστερα από σχετικό ψάρεμα. Ιδού λοιπόν: «κούφοι προς την άνω πορείαν μετίωμεν...». Διαβάζεται συχνά ως «κουφοί προς...».

Το «Θεός Κύριος και επέφανεν ημίν», ως «Θεός Κύριος και επέθανεν ημίν». Το «θίασον συγκροτήσαντας», ως «θιάσον συγκροτήσαντας». Το «μείνωμεν Χριστόν βλέψαι», ως «μείνωμεν Χρίστον βλέψαι». Το «οσφράδιον του πάντων...», ως «ασπράδιον...». Το «Ευλογητός ει Κύριε… τα δικαιώματά σου», ως «…δικαιώματά μου». Το «Ιδού εγώ και τα παιδία α μοι έδωκεν ο Θεός», ως «… άμωμοι έδωκεν ο Θεός». Το «Δεύτε», ως «Δεύτερ». Το «επελθών γαρ ο θάνατος», ως «απελθών γαρ ο θάνατος». Και βέβαια το «Νυν και αεί», ως «Νυν και αείν…».

Ας μη νομισθεί όμως ότι μόνο οι ψάλτες κάνουν λάθη. Κάνουν και οι παπούληδες. Ένα και μόνο παράδειγμα: «Κατέλυσας ΤΩ Σταυρώ σου τον θάνατον». Όπερ ερμηνευόμενο μας λέει ότι ο Χριστός μας, με τη σταυρική Του θυσία, κατέλυσε τον θάνατο. Αντ’ αυτού ψάλλουν: «Κατέλυσας ΤΟΝ Σταυρόν σου...» τουτέστιν, ο ίδιος ο Χριστός κατέλυσε τον Σταυρόν Του! Βεβαίως πολλά τα λάθη, από αβλεψία, επιπόλαια ανάγνωση, εκ παραδρομής, στις ευχές και στα τροπάρια, από τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ.

Επί μακαριστού Αρχιεπισκόπου κυρού Σπυρίδωνος, στον Μητροπολιτικό ναό των Αθηνών, ήταν αδιανόητο να βγει Διάκος χωρίς καλυμμαύκι και χωρίς να κρατά το Διακονικό (βιβλίο που περιέχει όλα τα του Διακόνου). Έτσι, αν δεν γίνονταν αυτά τα λάθη, δε θα συνέβαινε αυτό που ο γράφων, αυτόπτης και αυτήκοος μάρτυς, εβίωσε σε κάποι ακολουθία.

Βγαίνει ο λειτουργός στα βημόθυρα για να εκφωνήσει το «Σοφία. Ορθοί ακούσωμεν...». Αντί να πει το «Σοφία» και όπως επιτάσσει η τελεία, στο κείμενο, να σταματήσει και με μικρή διακοπή να συνεχίσει το «Ορθοί ακούσωμεν...», το εκφώνησε μονορούφι: «Σοφία ορθοί...» και μάλιστα με προστακτικό ύφος. Κάποια ηλικιωμένη κυρία ονόματι Σοφία που παρακολουθούσε την ακολουθία καθιστή, πετάχτηκε επάνω αναφωνώντας: «Αμέσως παπά μου!».


 

Μανώλης Ι. Χανιώτης