Παριανές Μνήμες | Τα βόλτα της Παρκιάς

> Απόψεις

 

- Πόσα βόλτα έχει η Παρκιά;

 

- Πόσα βόλτα έχει η Παρκιά;

Ιδιαίτερο μορφολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα τοξωτά τμήματα συγκροτημάτων, οι στοές, που αποτελούν ένα πολύ χαρακτηριστικό στοιχείο της παριανής αρχιτεκτονικής. 

 

Οι στοές αυτές που λέγονται και βόλτα, είναι πέτρινα τόξα που γεφυρώνουν ανοίγματα δρόμων κατασκευασμένα  πάνω σε δύο αντικριστούς τοίχους ή πάνω σε μαρμάρινους πεσσούς, με χαμηλό γενικά ύψος. Το γεφύρωμα αυτό χρησίμευε για επέκταση του ορόφου του κτιρίου είτε ως δωμάτιο είτε ως μπαλκόνι, αλλά εξυπηρετούσε επίσης τις ανάγκες προσπέλασης φωτισμού και αερισμού των ημιυπαίθριων χώρων. Κάθε βόλτο αποτελείται από δύο έως τέσσερα τόξα, ανάλογα το τι στηρίζεται πάνω του. Χτίζονται κοντά το ένα σε σχέση με το άλλο, έτσι ώστε τα μεταξύ τους ανοίγματα να μπορούν εύκολα να γεφυρωθούν με κορμούς δέντρων. Στην Πάρο ήταν σύνηθες με κορμούς από φίδες. Σπανιότερα χρησιμοποιούσαν δοκάρια από ξενόφερτους κορμούς σε μεγαλύτερο μέγεθος και διατομή, τα λεγόμενα «βορδονάρια», μεμονωμένα εσωτερικά της κατοικίας και επάνω τους τοποθετούσαν τα δοκάρια από φίδες, τα καλάμια, τα φύκια για μόνωση και χώμα. 

Τα βόλτα τα συναντάμε σε μικρά αλλά και σε μεγάλα μεγέθους κτίρια, που σκεπάζουν τμήματα δημόσιου δρόμου, για να ενώσουν ιδιοκτησίες ή δύο απέναντι κτίσματα.   

Επίσης, υπάρχουν και τα μη τοξωτά τμήματα συγκροτημάτων, που και αυτά αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της παριανής αρχιτεκτονικής. Πάνω σε αυτά είναι προσαρμοσμένη η κλίμακα του ορόφου ή το μπαλκόνι του ορόφου. Τα τόξα αυτά στηρίζονται είτε σε χοντρούς πεσσούς είτε σε κολώνες με βαριά ή εκλεπτυσμένη διατομή, με χαμηλό σχετικά ύψος. Τα μη τοξωτά στηρίζονται στους αντικριστούς τοίχους, που το άνοιγμα τους καθορίζεται από το μήκος του δοκαριού.  

Με τον Φράγκικο οικισμό δημιουργήθηκαν γύρω από το κάστρο, τέτοια βόλτα όπως είναι η «Πάνω Πόρτα» και η «Κάτω Πόρτα», που έκλειναν για την προστασία των κατοίκων, από τις επιδρομές των πειρατών. Ο υπόλοιπος οικισμός που αναπτύχθηκε έξω από το κάστρο, με τα στενά δρομάκια και τα μικρά σπιτάκια, διαμορφώθηκε σε δακτυλίους, κατά τέτοιο τρόπο που συμπλήρωνε την άμυνα του κάστρου.     

Έτσι έχουμε:

Το βόλτο της «Επάνω Πόρτας» με δύο τόξα, στην οδό «Ν. Κυπραίου».

Το βόλτο της «Κάτω Πόρτας» με δύο τόξα, στην οδό «Αγοράκριτου». 

Το βόλτο του «Κρίσπη» με τέσσερα τόξα, στην οδό «Μ. Κρίσπη». 

Το βόλτο του «Λέστου» με δύο τόξα, στην οδό «Ι. Καραβία». 

Το βόλτο του «Ταξιάρχη» με δύο τόξα, στην οδό «Λοχαγού Κορτιάνου». 

Το βόλτο στην οδό «Αρχιλόχου», με δύο τόξα. 

Τα 2 βόλτα στην οδό «Αργουζή», με τέσσερα τόξα. 

Τα 2 βόλτα στην οδό «Αυλίτη», με πέντε τόξα.

Το βόλτο του «Αγίου Ονουφρίου», με τρία τόξα, στην οδό «Ν. Κυπραίου». 

Το βόλτο στην οδό «Αγοράκριτου», με δύο τόξα και στοά. 

Το βόλτο στην οδό «Αρίστανδρου», με δύο τόξα και στοά.

Το βόλτο στο κτίριο «Πατέλη» επί της οδού «Σκόπα», με τέσσερα τόξα. 

Το βόλτο στο στενάκι επί της οδού «Μαντώς Μαυρογένους», με δύο τόξα.

Το βόλτο στο ρέμα «Φλόγα» με δύο τόξα, κάτω από το σπίτι της «Μαντώς Μαυρογένους». 

Οι τρεις στοές στην οδό «Υρίας», η μία με τόξο.

Η στοά στην οδό «Πρωτόδικου», χωρίς τόξα.

Η στοά στην οδό «Εύφρωνος», χωρίς τόξα.

Η στοά στην οδό «Μαλαγαρδή», χωρίς τόξα.

Η στοά στο στενάκι επί της οδού «Αλεξάνδρου Μαύρου», χωρίς τόξα.

Η στοά στο στενάκι επί της οδού «Μαντώς Μαυρογένους», χωρίς τόξα.

Στον παραδοσιακό οικισμό της Παρκιάς έχουμε περίπου 72 τόξα, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που στηρίζονται τα παραπάνω βόλτα. 

Υπάρχουν και σε νεότερες κατασκευές που δημιουργούν σκεπαστή βεράντα, στην οποία στηρίζεται μεγάλο μπαλκόνι. Τέτοια θα συναντήσουμε στο παραλιακό μέτωπο της Παροικιάς, τοξωτά 33, μη τοξωτά 34, περίπου. 

Η αρμονική συνύπαρξη παλιών και πιο πρόσφατων παραδοσιακών κτισμάτων, έχουν προικίσει την Παροικιά μ’ έναν πλούτο αρχιτεκτονικών στοιχείων. 

 

Χριστόδουλος Α. Μαούνης

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.