Γυναίκες, κατάθλιψη, αντιμετώπιση!

Υγεία

Τι είναι η κατάθλιψη; 

Τι είναι η κατάθλιψη; 

Η κατάθλιψη αποτελεί διαταραχή της διάθεσης και είναι μια από τις συχνότερες ψυχικές διαταραχές στις μέρες μας. Σύμφωνα με δεδομένα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μέχρι το 2020 αναμένεται να είναι η δεύτερη αιτία επιβάρυνσης σε προσωπικό, κοινωνικό κι επαγγελματικό επίπεδο, μετά τις καρδιαγγειακές παθήσεις. Εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες από ότι στους άντρες, σε ποσοστό σχεδόν διπλάσιο. 


 

Η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από ένα αίσθημα θλίψης που είναι πολύ πιο σοβαρό και διαρκεί περισσότερο χρονικό διάστημα από ότι μια στεναχώρια με αφορμή κάποιο δυσάρεστο γεγονός. Επίσης, παρατηρείται σημαντική ελάττωση της ενεργητικότητας και του ενδιαφέροντος για δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, που παλιότερα προκαλούσαν ευχαρίστηση κι ικανοποίηση. Συχνά, το άτομο που πάσχει από κατάθλιψη υποφέρει από διαταραχές στον ύπνο και την όρεξη (με ανάλογες μεταβολές στο σωματικό βάρος). Σε ορισμένες περιπτώσεις συνυπάρχουν επίσης προβλήματα σε γνωστικές λειτουργίες, όπως τη μνήμη και τη συγκέντρωση, καθώς και αισθήματα ενοχής, αυτομομφής και ευερεθιστότητα-εκνευρισμός. Επιπλέον, μπορεί να παρατηρούνται σωματικές ενοχλήσεις που δεν είναι οργανικής αιτιολογίας (αδυναμία, κόπωση, πονοκέφαλοι, σωματικοί πόνοι κλπ). Σημαντικό ποσοστό των ατόμων που έχουν κατάθλιψη, μπορεί να έχουν και σκέψεις αυτοκτονίας.  Η κατάσταση αυτή μπορεί να διαρκεί πολύ και να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την καθημερινή ζωή προκαλώντας για παράδειγμα δυσκολίες στον επαγγελματικό τομέα (απουσία από το χώρο εργασίας), σημαντικό περιορισμό της κοινωνικής ζωής, προβλήματα σχέσεων κλπ.


 

Ποια είναι τα αίτια της κατάθλιψης;

Τα αίτια της κατάθλιψης όπως και των άλλων ψυχικών διαταραχών είναι πολυπαραγοντικά, σύμφωνα με το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο στην ψυχιατρική. Βιολογικοί παράγοντες που σχετίζονται με τη σεροτονίνη και τη νοραδρεναλίνη έχουν συσχετιστεί με την αιτιοπαθογένεια της κατάθλιψης. Η κατάθλιψη μπορεί να συνδέεται επίσης με οργανικά προβλήματα, όπως διαταραχές στη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα.

Ο ρόλος των βιολογικών παραγόντων είναι σημαντικός, όχι όμως και κυρίαρχος. Βασικό ρόλο στην εκδήλωση της κατάθλιψης παίζουν κυρίως ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες όπως για παράδειγμα η ποιότητα των πρώιμων σχέσεων στη ζωή ενός ατόμου, οι μηχανισμοί που έχει αναπτύξει για την αντιμετώπιση στρεσογόνων παραγόντων, τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας, προβλήματα στις σχέσεις, η ενδοοικογενειακή βία, ο βαθμός της κοινωνικής υποστήριξης και ψυχοπιεστικά γεγονότα ζωής όπως η ανεργία, η μετανάστευση, ο θάνατος ενός συγγενικού προσώπου, ο χωρισμός η το διαζύγιο, η εκδήλωση σωματικής νόσου κ.α. Ειδικά στις γυναίκες, κατά τη διάρκεια της περιόδου μετά τη γέννηση ενός παιδιού, μπορεί να εμφανιστεί η επιλόχεια κατάθλιψη. 

Γιατί η κατάθλιψη εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες από ότι στους άντρες;

Η μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης της κατάθλιψης σε γυναίκες από ότι στους άντρες, όπως αυτή διαπιστώνεται από ερευνητικά δεδομένα, έχει γίνει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των ειδικών, ενώ έχουν διατυπωθεί διάφορες υποθέσεις. Πιθανόν βιολογικοί παράγοντες να εξηγούν τη διαφορά αυτή, καθώς η εκδήλωση της κατάθλιψης μπορεί  να σχετίζεται με μεταβολές στα επίπεδα των ορμονών συχνότερες στις γυναίκες (διαταραχές που σχετίζονται με το θυρεοειδή αδένα, επιλόχεια κατάθλιψη, εμμηνόπαυση κλπ). Επιπλέον η εκδήλωση της θλίψης και δυσφορίας είναι περισσότερο κοινωνικά αποδεκτή για τις γυναίκες από ότι για τους άντρες, και συχνότερα οι γυναίκες απευθύνονται σε ειδικούς ψυχικής υγείας για τα ζητήματα αυτά. Οι πολλαπλοί ρόλοι της γυναίκας και οι απαιτήσεις στη σύγχρονη πολυσύνθετη πραγματικότητα, πιθανά επίσης να συνδέονται με μεγαλύτερα ποσοστά εκδήλωσης της διαταραχής, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η κατάθλιψη; 

Η έγκαιρη αναζήτηση θεραπείας από ειδικό ψυχικής υγείας είναι σημαντική για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της κατάθλιψης, τη γρηγορότερη ανακούφιση, την πρόληψη των υποτροπών και των προβλημάτων στην κοινωνική λειτουργικότητα και τη σωματική υγεία. Η κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί με ψυχοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή σε ορισμένες περιπτώσεις και κοινωνική υποστήριξη. 

Η εμπειρία μας από την Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας ΒΑ και Δ Κυκλάδων έχει δείξει ότι σχεδόν το 1/3 των αιτημάτων για θεραπεία αφορούν την αντιμετώπιση διαταραχών της διάθεσης, κυρίως κατάθλιψης, σε ποσοστά πολύ μεγαλύτερα στις γυναίκες από ότι στους άντρες. Η έγκαιρη διάγνωση κι έναρξη θεραπείας από ειδικούς ψυχικής υγείας, καθώς και η συμμετοχή σε ομάδες αυτοβοήθειας βοηθούν την καλύτερη πρόγνωση – έκβαση της νόσου. 


 

Στέλλα Παντελίδου

Κλινική ψυχολόγος - ψυχοθεραπεύτρια, επιστημονική υπεύθυνη Κινητών Μονάδων Ψυχικής Υγείας ΒΑ και Δυτικών Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ



 

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.