Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ | Από τη ματιά ενός χειρουργού που την έζησε από κοντά

Υγεία

Η πανδημία της νέας ίωσης του κορωναϊού έχει φέρει πολλούς συνωμοσιολόγους και «ειδικούς» περί των πάντων να εκφέρουν απόψεις, οι οποίες ως συνήθως οδηγούν σε λάθος συμπεράσματα και επικίνδυνες καταστάσεις.

Η «Φωνή της Πάρου» από την πρώτη στιγμή της παρουσίασης της πανδημίας προσπάθησε να μεταφέρει στους αναγνώστες της μόνο επίσημες ανακοινώσεις περί του θέματος και να μεταφέρει απόψεις αληθινών επιστημόνων.

Σ’ αυτή τη βάση η εφημερίδα μας σήμερα παρουσιάζει τις σκέψεις του καθηγητή χειρουργικής, Γιώργου Βέλμαχου, που είναι λάτρης του νησιού μας και διατηρεί κατοικία εδώ. Με την παρέμβαση του προέδρου της ένωσης γονέων και κηδεμόνων, Χριστόδουλου Μαούνη, η εφημερίδα μας συνάντησε τον διακεκριμένο καθηγητή.

Ποιος είναι

2020 09 13 velmaxos4

Ο κ. Γεώργιος Βέλμαχος είναι MD, PhD, MSEd, FACS, FCCM, MCCM, FRCS, FRCPS καθηγητής χειρουργικής, στην ιατρική σχολή του οανεπιστημίου Χάρβαρντ (Harvard) και διευθυντής κλινικής τραύματος, επείγουσας χειρουργικής και εντατικής θεραπείας στο γενικό νοσοκομείο Μασσαχουσέτης στη Βοστώνη των ΗΠΑ.

Ο καθηγητής Γιώργος Βέλμαχος τελείωσε την ιατρική σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού πανεπιστημίου Αθηνών το 1986 και έλαβε το διδακτορικό του από το ίδιο πανεπιστήμιο το 1990. Αφού τελείωσε την ειδικότητα της γενικής χειρουργικής στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, μετανάστευσε στη Νότια Αφρική για περαιτέρω εκπαίδευση στον τομέα της χειρουργικής τραύματος, στο Baragwanath Hospital του Γιοχάνεσμπουργκ, το μεγαλύτερο κέντρο τραύματος παγκοσμίως. Από εκεί μετέβη στο πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες και θήτευσε ως επίκουρος καθηγητής και μετά αναπληρωτής καθηγητής χειρουργικής από το 1994 έως το 2004. Παράλληλα τέλειωσε ένα Masters στην ιατρική εκπαίδευση το 2000 στο ίδιο πανεπιστήμιο.

Το 2004 κλήθηκε στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και στο Γενικό Νοσοκομείο Μασαχουσέτης. Από τότε έως σήμερα έχει τη θέση του καθηγητή χειρουργικής και του διευθυντή της πανεπιστημιακής κλινικής τραύματος, επείγουσας χειρουργικής και εντατικής θεραπείας. Ο κ. Βέλμαχος είναι Fellow of the American College of Surgeons, Fellow of the Royal College of Surgeons of Edinburgh (Εδιμβούργου), Fellow of the Royal College of Surgeons of Glasgow (Γλασκόβης), και Fellow of the American College of Critical Care Medicine. Το 2016 έγινε επίτιμος καθηγητής χειρουργικής του πανεπιστημίου τού Βιτβάτερσραντ στο Γιοχάνεσμπουργκ και το 2018 έγινε επίτιμος Διδάκτορας του Αριστοτέλειου πανεπιστημίου στη Θεσσαλονίκη και του πανεπιστημίου της Θεσσαλίας. Είναι ένας από ελάχιστους χειρουργούς της Αμερικής που έχουν τιμηθεί με τον τίτλο του Master από το Αμερικανικό Κολλέγιο Εντατικής Ιατρικής (MCCM). Ο καθηγητής Βέλμαχος είναι μέλος σχεδόν όλων των μεγάλων εταιρειών χειρουργικής, συμπεριλαμβανομένων της American Surgical Association, Society of University Surgeons, American Association for the Surgery of Trauma, Society of Clinical Surgery, Surgical Biology Club, και πολλών άλλων. Έχει θητεύσει ως πρόεδρος σε πολλαπλές επιτροπές χειρουργικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένης και της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων τού Αμερικανικού Κολλεγίου Χειρουργών. Είναι ο αποδέκτης δεκάδων βραβείων ως καλύτερος εκπαιδευτής φοιτητών και ειδικευομένων. Είναι μέλος του Editorial Boardσε σχεδόν όλα τα μεγάλα χειρουργικά περιοδικά και ο επιστημονικός διευθυντής έκδοσης του περιοδικού Current Trauma Reports, που έχει μία από τις μεγαλύτερες ηλεκτρονικές συνδρομές ανά τον κόσμο. Έχει δημοσιεύσει περίπου 500 εργασίες σε ιατρικά peer-review journals και άνω των 65 βιβλίων και κεφαλαίων. Είναι ο ιδρυτής και διευθυντής τού Κέντρου για έρευνα στο τραύμα του Γενικού Νοσοκομείου Μασαχουσέτης και ο διευθυντής του προγράμματος τραύματος τού Κέντρου Συνένωσης της Ιατρικής με την Τεχνολογία, ενός πρωτοποριακού οργανισμού που αποτελείται από ιατρούς του Χάρβαρντ και μηχανικούς του ΜΙΤ (Massachusetts Institute of Technology). Έχει δώσει αμέτρητες ομιλίες παγκοσμίως για το τραύμα και έχει διευθύνει εκατοντάδες σεμιναρίων στον ίδιο χώρο. Ιδιαίτερα, είναι ο διοργανωτής του πιο πολυάριθμου συνεδρίου τραύματος στις ανατολικές ΗΠΑ, τού Συνεδρίου Τραύματος και Εντατικής Θεραπείας του Χάρβαρντ.

Η άποψή του κ. καθηγητή

Σε μια άλλη χώρα...

Καθώς μπαίναμε στο αεροπλάνο από το Ντένβερ προς τη Βοστώνη, η γυναίκα μου φόρεσε την μάσκα της και αποστείρωσε τα χερούλια και το τραπεζάκι της θέσης της. Εγώ γέλασα. Μου φάνηκε υπερβολικό, ίσως κωμικό. Ήταν τέλη Μαρτίου 2020. Γυρίζαμε από ένα ιατρικό συνέδριο στο Κολοράντο. Η Νέα Υόρκη υπέφερε ήδη. Η Ιταλία φλεγόταν. Ο πρωτόγνωρος ιός, που ξεκίνησε από το Γουχάν της Κίνας πριν μόλις τρεις μήνες, είχε βρει το δρόμο του στον δυτικό κόσμο.

Τα νέα από τους συναδέλφους μας των μεγάλων πανεπιστημιακών νοσοκομείων της Νέας Υόρκης, θύμιζαν επιστημονική φαντασία. Μίλαγαν για ανεξέλεγκτη μολυσματικότητα, για γεωμετρική αύξηση των κρουσμάτων από μέρα σε μέρα, για έλλειψη μέσων προστασίας του υγειονομικού προσωπικού, για θανάτους, πολλούς θανάτους. Όμως στο Κολοράντο δεν υπήρχε τίποτα ακόμη και στην Βοστώνη, παρότι μόνο 350  χιλιόμετρα μακριά από την Νέα Υόρκη, όλα βρίσκονταν υπό έλεγχο. Πάνω από όλα, είμαστε σίγουροι ότι στο Χάρβαρντ, στο πιθανόν πιο εξελιγμένο πανεπιστημιακό ιατρικό σύστημα του κόσμου, θα μπορούσαμε εύκολα να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε αρρώστια. Η πανδημία χτύπησε την Βοστώνη μέσα σε δυο βδομάδες. Τα πρώτα κρούσματα ήλθαν στο νοσοκομείο μας -που απασχολεί 2. 500 γιατρούς και 22.000 εργαζομένους- στις αρχές Απριλίου. Μέχρι τα μέσα του μηνός τα πράγματα είχαν γίνει ιδιαίτερα ανησυχητικά. Στα τέλη Απριλίου το καζάνι έβραζε και ήταν πια έτοιμο να εκραγεί. Ήμασταν σχεδόν σε απόγνωση. Σε μια απόγνωση πρωτόγνωρη και απρόσμενη. Πρωτόγνωρη διότι δεν καταλαβαίναμε καλά πως λειτουργούσε ο ιός. Απρόσμενη διότι νομίζαμε ότι είμαστε καλά προετοιμασμένοι. Με μια μακρά ιστορία αφοσίωσης και ειδημοσύνης στην προετοιμασία για γεγονότα μαζικών καταστροφών είχαμε δημιουργήσει αναρίθμητα συστήματα ασφάλειας και ιατρικής αντιμετώπισης. Το νοσοκομείο μας, η ναυαρχίδα της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ και το μεγαλύτερο στην Βορειοανατολική Αμερική, περιέθαλψε τους βαρύτερα τραυματισμένους μετά τον βομβαρδισμό στον Μαραθώνιο της Βοστώνης. Εκατοντάδες τραυματίες έφτασαν στο νοσοκομείο αλλά δεν πέθανε κανείς. Θνητότητα 0%. Αλλά στην περίπτωση του κορωνοϊού τα γεγονότα μας ξεπέρασαν.

Μέσα σε λίγες μέρες οι Εντατικές Μονάδες ξεχείλισαν από διασωληνωμένους ασθενείς. Τάχιστα μετατρέψαμε άλλους χώρους σε Εντατικές Μονάδες. Τα εξωτερικά ιατρεία ξεχείλισαν και αυτά. Μετατρέψαμε δερματολογικές και ορθοπεδικές κλινικές σε εξωτερικά ιατρεία. Και όταν ξεχείλισαν και αυτά δημιουργήσαμε φορητές μονάδες εξωτερικών ιατρείων έξω από το νοσοκομείο σε αδιάβροχες σκηνές! Ιατρική σε σκηνές στην Αμερική!

Οι νοσηλεύτριες και οι γιατροί που ήταν εξειδικευμένοι σε μολυσματικές παθήσεις και σε εντατική θεραπεία δούλευαν νυχθημερόν. Όλοι οι υπόλοιποι, ασχέτως ειδικότητας, «επαναπροσδιορίσθηκαν». Με αλλά λόγια στάλθηκαν να βοηθήσουν τους ειδικούς όπως μπορούσαν, ακόμα και εάν ο τομέας που εξασκούσαν στην καθημερινή τους πράξη απείχε μακράν της εν λόγω πάθησης.

Η γυναίκα μου, γυναικολόγος με εξειδίκευση στην τεχνητή γονιμοποίηση, είχε σταλεί να βοηθήσει τους πνευμονολόγους στην Εντατική Μονάδα! Καθώς ο Απρίλιος έδινε την θέση του στον Μάιο, το νοσοκομείο είχε κάθε μέρα 600 νοσηλευόμενους από κορωνοϊό, με 200 από αυτούς στον αναπνευστήρα να μάχονται για την ζωή τους.

Στη μέση του θανατηφόρου αυτού χορού η ομάδα μου. Παρότι όλοι μας χειρουργοί με ιδιαίτερη εξειδίκευση στο τραύμα, είμαστε όλοι και εντατικολόγοι. Οι τραυματίες είναι συνήθως τόσο επιβαρυμένοι, ώστε χρειάζεται βαθύτερη γνώση από το απλά τεχνικό μέρος της επιστήμης. Δεν αρκεί μόνον να χειρουργείς. Χρειάζεται το πριν και το μετά, τα οποία είναι πολλές φορές πιο περίπλοκα από την εγχείρηση. Με την διττή ιδιότητα λοιπόν του χειρουργού και του εντατικολόγου, όλη η ομάδα ρίχτηκε στην μάχη. Για τρεις μήνες, από Απρίλιο μέχρι τέλη Ιουνίου, περάσαμε ατελείωτες νύχτες στο προσκέφαλο ανθρώπων που μας είχαν ανάγκη. Η συλλογική μας απόφαση ήταν να απομονωθούμε από τα αγαπημένα μας πρόσωπα, ώστε να μην τα βάλουμε σε κίνδυνο, εφόσον εμείς βρισκόμαστε σε καθημερινή επαφή με μολυσμένους ασθενείς. Εγώ προσωπικά για τρεις μήνες έτρωγα και κοιμόμουν σ’ ένα χώρο του σπιτιού που ήταν μακριά από την υπόλοιπη οικογένεια. Ο ελάχιστος συγχνωτισμός μεταξύ μας ήταν πάντα με μάσκα. Και στο νοσοκομείο είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί.

Φορούσαμε πάντα ειδικές χειρουργικές μάσκες (Ν95), εντός και εκτός χειρουργείου, πλέναμε τα χέρια μας διαρκώς, κρατούσαμε ιδιαίτερα αυστηρούς κανόνες υγιεινής και είχαμε ελαχιστοποιήσει συνεδριάσεις και οποιαδήποτε μη υποχρεωτική συνεύρεση στον ίδιο χώρο. Όσο για κοινωνικές συναναστροφές, αυτές κόπηκαν εντελώς. Εντελώς!

Καθώς φτάναμε στα μέσα Ιουνίου, τα πράγματα είχαν αρχίσει να καλυτερεύουν. Τα περιστατικά στην Μασαχουσέτη είχαν τιθασευτεί. Εξ αιτίας των αυστηρών μέτρων και της αμείλικτης εφαρμογής τους, είχαμε αρχίσει να βλέπουμε το φως στην άκρη του τούνελ. Κανένας από την ιατρονοσηλευτική ομάδα δεν αρρώστησε. Κανένας από τις οικογένειές μας δεν αρρώστησε. Και όσον αφορά τους ασθενείς μας, ανακοινώσαμε εντυπωσιακά καλές στατιστικές επιβίωσης και ίασης. Καθόλη την διάρκεια αυτής της θεομηνίας, ήμουν περήφανος για μια χώρα: την Ελλάδα!

2020 09 13 velmaxos

Ελλάδα

Στην Ελλάδα πάρθηκαν μέτρα έγκαιρα και αποτελεσματικά. Μέσω μιας φωτισμένης ιατρικής ομάδας, που εξέτασε τα υπάρχοντα δεδομένα με σύνεση και ψυχραιμία, και μέσω μιας κυβερνητικής πρακτικής, που διάλεξε να ταχθεί με τις συστάσεις των έγκυρων επιστημόνων, σώθηκαν ζωές. Αναμφίβολα!

Πάρθηκαν αποφάσεις, υπήρξε ενημέρωση, δημιουργήθηκε συστηματική αντιμετώπιση. Πάνω απ’ όλα ο ελληνικός λαός ανταποκρίθηκε με πειθαρχία και σύνεση. Σε μια χώρα που θα είχε όλους τους λόγους για να μιμηθεί την Ιταλία, τα κρούσματα ήταν ελάχιστα. Ενώ στην υποτιθέμενα πιο αναπτυγμένη ιατρικά χώρα του κόσμου, οι νεκροί ξεπερνούσαν τους 150.000 τον Ιούνιο, στην Ελλάδα ήταν μόλις μερικές δεκάδες. Και μετά ήλθε το καλοκαίρι...

Σε μια οικονομία που στηρίζεται στον τουρισμό είναι δύσκολο να αποκλεισθεί η εισροή εισοδήματος σε νοικοκυριά που το έχουν απόλυτη ανάγκη. Στη λεκτική ξιφασκία του «θα πεθάνουμε από κορωνοϊό» ή «θα πεθάνουμε από την πείνα» δεν υπάρχει καθαρός νικητής. Και οι δυο πλευρές έχουν δίκιο και άδικο. Οι κυβερνήσεις, επί παγκοσμίου, κρατικού ή και τοπικού επιπέδου, καλούνται να πάρουν μια πολύ δύσκολη απόφαση: είτε να λάβουν αυστηρά μέτρα εναντίον της απελευθέρωσης του εμπορίου, των συναλλαγών και των ομαδικών συναναστροφών, διακινδυνεύοντας έτσι την οικονομία -είτε να αποδεσμεύσουν τις κοινωνικές και επαγγελματικές επαφές-, διακινδυνεύοντας έτσι την υγεία. Μέσος όρος είναι δύσκολο να επιτευχθεί. Μόλις οι οικονομικές συναλλαγές επιτρέπονται, παίρνει ανάσα ο κοσμάκης. Και ακριβώς την ίδια στιγμή, για πολλούς αυτή η ανάσα γίνεται δυσκολότερη. Μερικοί την χάνουν εντελώς. Για πάντα!

2020 09 13 velmaxos2

Πάρος

 

Ήμουν έτοιμος να ταξιδέψω προς Πάρο όταν έφθασαν τα μαντάτα δια στόματος ιατρών και κυβερνητικών παραγόντων που παρακολουθούν την εξέλιξη της νόσου στην Ελλάδα. Δεν πίστευα στα αυτιά μου όταν με προειδοποίησαν ότι η Πάρος αναμένεται να γίνει επίκεντρο κορωνοϊού. Στο νησί που δεν είχε ούτε ένα κρούσμα πριν μερικές εβδομάδες, οι αριθμοί μολύνσεων άρχισαν να ανεβαίνουν ανησυχητικά.

Ο αόρατος εχθρός αποβιβάστηκε με πλοία και αεροπλάνα και σιωπηλά, ύπουλα πέρασε από στόμα σε στόμα, από μύτη σε μύτη. Αυτή την στιγμή ο πραγματικός αριθμός κρουσμάτων στην Πάρο είναι άγνωστος για πολλούς λόγους.

Πρώτον, οι ηλικίες που έχουν προσβληθεί είναι ως επί το πλείστον νεαρές, με μέσο όρο τα 25. Οι νεαροί είναι συνήθως ασυμπτωματικοί, δηλαδή έχουν μολυνθεί από τον ίο αλλά δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή έχουν απλά συμπτώματα κοινού κρυολογήματος. Όμως, είναι πλήρως μολυσματικοί προς το περιβάλλον. Μπορούν κάλλιστα δηλαδή να σπείρουν τον ιό στους γονείς, στους παππούδες, στις γιαγιάδες, στους μεγαλύτερους φίλους. Αυτοί κατά πάσαν πιθανότητα θα νοσήσουν σοβαρά και μπορεί να πεθάνουν.

Δεύτερον δεν υπάρχουν αρκετά τεστ για ευρεία χρήση. Εάν εξετάσουμε όλο το νησί, σίγουρα θα βρεθούν πολύ περισσότερα κρούσματα από όσα έχουν ανακοινωθεί. Τρίτον, πολλοί  άνθρωποι με συμπτώματα αποφεύγουν να εξετασθούν. Προτιμούν να γλυτώσουν από την «ρετσινιά» του μολυσματικού ασθενή.

Τέταρτον, πολλοί φέροντες τον ιό είναι εγχώριοι ή αλλοδαποί τουρίστες. Εκδηλώνουν τα συμπτώματα αφού φύγουν από το νησί και κανένας δεν γνωρίζει ότι ο επισκέπτης από τη Γαλλία, που αρρώστησε βαριά μετά την επιστροφή στην χώρα του, είχε έλθει σε επαφή με δεκάδες άλλους ανθρώπους στην Πάρο. Ένα είναι το σίγουρο. Ο αληθινός αριθμός προσβεβλημένων από τον ιό στην Πάρο είναι πολύ μεγαλύτερος από ότι έχει ανακοινωθεί!

Αλήθειες, μύθοι και συστάσεις

Καθώς ένα από τα πιο ασυνήθιστα καλοκαιριά στη σύγχρονη ιστορία της ανθρωπότητας φεύγει και καθώς το φθινόπωρο προϊδεάζει έναν άγνωστο χειμώνα, χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί. Τα παρακάτω είναι αλήθειες, αποδεδειγμένες από επιστημονικές μελέτες, όχι υποθέσεις ούτε ομιλίες του καφενείου:

Ο κορωνοϊός είναι μια τραγική πραγματικότητα. Κάποια σενάρια περί κρυφών κυβερνητικών δολοπλοκιών, που σκοπεύουν στον εκφοβισμό του κόσμου και τον αποπροσανατολισμό της οικονομίας, είναι απλώς αστεία. Για όποιον έχει αμφιβολία, μπορώ να στείλω μερικές φωτογραφίες από τους μαζικούς θανάτους στις εντατικές μας μονάδες! Οι μάσκες είναι απαραίτητες. Με αυτόν τον τρόπο προφυλασσόμαστε από τα σταγονίδια που  εκτοξεύουν άλλοι και -ακόμη περισσότερο- προφυλάσσουμε τους συνανθρώπους μας από τα σταγονίδια που εκτοξεύουμε εμείς. Το πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή επαφής χεριών με πρόσωπο είναι εξίσου σημαντικά μέτρα. Ο ιός μεταδίδεται με μικρά σταγονίδια, που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα για πολλές ώρες, και με μεγάλα σταγονίδια, που καθιζάνουν πάνω σε οποιοδήποτε αντικείμενο. Αποφεύγουμε να αναπνεύσουμε τα μικρά σταγονίδια, φορώντας μάσκα. Αποφεύγουμε τα μεγάλα σταγονίδια όταν δεν πιάνουμε τυχαία αντικείμενα, όταν πλένουμε τα χέρια μας συχνά, και όταν δεν ακουμπάμε ποτέ το πρόσωπο με τα χέρια. Η ελαχιστοποίηση των κοινωνικών συναναστροφών επιβάλλεται. Είμαστε Έλληνες και η αγκαλιά, το φιλί, η χειραψία είναι στο αίμα μας. Με αυτά εκδηλώνουμε την ζεστή μας συμπεριφορά, την αγάπη μας, το ενδιαφέρον μας. Αλλά και εάν περιορίσουμε τις εκδηλώσεις αβρότητας και κοινωνικότητας για έναν χρόνο, πάλι Έλληνες θα μείνουμε. Τα παιδιά είναι δυνητικά τα πιο επικίνδυνα! Μας ξεγελούν διότι συνήθως δεν αρρωσταίνουν από κορωνοϊό, αλλά είναι ασυμπτωματικοί φορείς της νόσου. Τόσο για αυτά τα ίδια, όσο και για τους ανθρώπους που τα περιβάλλουν (δασκάλους, γονείς, κλπ), οι προφυλάξεις θα πρέπει να είναι οι ίδιες ή περισσότερες. Κανένας δεν είπε ότι είναι ευχάριστο να φορούν τα παιδιά μάσκες στην τάξη. Ούτε ότι είναι εύκολο να περιορίσεις τις φίλιες σε ένα εξάχρονο. Αλλά, ας σοβαρευτούμε. Αν τα παιδιά μας φορέσουν μάσκες ή αναβάλουν τα παιδικά τους πάρτι για μερικούς μήνες, δεν θα υποφέρουν ψυχολογικά για το υπόλοιπο της ζωής τους... Νομίζω θα υποφέρουν περισσότερο αν ξέρουν ότι εξ αίτιας τους πέθανε ο παππούς και η γιαγιά! Και μια και μιλάμε για παιδιά, ας συνειδητοποιήσουμε ότι κανένας δεν είναι απυρόβλητος. Παρότι οι περισσότεροι σοβαρά ασθενείς είναι ηλικιωμένοι ή άνθρωποι με αλλά προβλήματα υγείας, οποιοσδήποτε μπορεί να αρρωστήσει. Ο νεαρότερος άνθρωπος που έφυγε από την ζωή στα χέρια μου ήταν 29 χρόνων. Πολλοί άλλοι ήταν 40άρηδες και 50άρηδες.

Επίλογος και ελπίδα

Σαν έθνος, σαν λαός, σαν παριανή κοινότητα, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο πόλεμος δεν έχει κερδηθεί. Έχουν υπάρξει μεγάλες ανακαλύψεις από ιατρικής πλευράς και το εμβόλιο είναι σε καλό δρόμο. Τα ερευνητικά μας εργαστήρια δουλεύουν πυρετωδώς και ιλιγγιώδη ποσά καταναλώνονται προς την πρόληψη δεύτερου κύματος. Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα θα έχουμε αποτελεσματικά μέτρα εναντίον του ιού. Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι πολύ γρήγορα θα γυρίσουμε στο συνήθη τρόπο ζωής. Θα μπορούμε να ευχαριστηθούμε τους φίλους μας, τους συγγενείς μας, την Ελλάδα, την Πάρο. Αλλά μέχρι τότε πρέπει να μείνουμε ζωντανοί.

Ας το προσπαθήσουμε όλοι μαζί σε μια άρρηκτη αλυσίδα κοινωνικής ευθύνης προς τον πλησίον και τον εαυτό μας. Ας κάνουμε την Πάρο γνωστή όχι μόνο για την ασύγκριτη ομορφιά του τοπίου αλλά και για την αλληλεγγύη και ωριμότητα των κατοίκων της.

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.