«Να αποκτήσουμε πυροσβεστική συνείδηση και παιδεία»

Πάρος

Δεν έχει περάσει αρκετός καιρός από την καταστροφική πυρκαγιά στο Σχίνο και στο Αλεποχώρι, όπου έκαψε 52.000 στρέμματα παρθένου δάσους από το σύνολο των 72.000 στρεμμάτων συνολικής καμένης έκτασης.

Μια πυρκαγιά που ξεκίνησε, όπως και οι περισσότερες. Από ανθρώπινο λάθος. Για μια ακόμη φορά εν μέσω της αντιπυρικής περιόδου.

Μίας περιόδου, που και στην Πάρο έχουμε ζήσει αντίστοιχες στιγμές, μικρότερης επικινδυνότητας φυσικά, λόγω και της χαμηλής βλάστησης που υπάρχει στο νησί.

Η «Φ.τ.Π.», ευχαριστεί, το Γραφείο Τύπου του Αρχηγείου του Πυροσβεστικού Σώματος, για την άδεια που έδωσε, έτσι ώστε να μπορέσουμε να συνομιλήσουμε με τον προϊστάμενο του Πυροσβεστικού Κλιμακίου Πάρου, Δημήτρη Καραπαναγιώτη, ο οποίος μας μίλησε για τους κινδύνους που υπάρχουν, τι πρέπει να προσέχουμε, αλλά και την ετοιμότητα που έχει το κλιμάκιο για την αντιμετώπιση πυρκαγιών στο νησί.

pyrosvestikh 3

Αντιπυρική περίοδος

Από 1η Μαΐου έχει ξεκινήσει η αντιπυρική περίοδος. Ποια είναι τα πιο επικίνδυνα είδη καύσεων για αυτή την περίοδο και τι πρέπει να προσέχει ιδιαίτερα ο κόσμος;

Δ.Κ.: «Χαίρετε, Χριστός Ανέστη! Αρχικώς ας υπενθυμίσουμε για ακόμη μία φορά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου: 1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου. Η ερώτησή σας αναφέρεται σε είδη καύσεων. Κρίνοντας από τη μορφολογία τού εδάφους τού νησιού μας και τα είδη των δραστηριοποιουμένων επαγγελματιών σε αυτό, το μόνο είδος καύσης που συναντούμε εδώ είναι η καύση κλαδεμάτων φυτειών σε σωρούς (η λεγόμενη «ελεγχόμενη καύση»). Αυτό λοιπόν το είδος καύσης υπενθυμίζουμε ότι απαγορεύεται αυστηρώς για το διάστημα της αντιπυρικής περιόδου. Και όπως δυστυχώς αποδεικνύει συνεχώς η πυροσβεστική καθημερινότητα, η καύση αυτή δεν εκτελείται από τους περισσότερους υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες, με αποτέλεσμα την επέκταση της νομιζομένης ελεγχόμενης καύσης και την πρόκληση πυρκαγιάς. Αυτό μάλιστα συμβαίνει όχι μόνο σε θερινούς μήνες (οπότε και απαγορεύεται αυστηρώς), αλλά και σε χειμερινούς, ακόμη και με άπνοια. Σίγουρα κάποιοι αναγνώστες εδώ θα μειδιάσουν υποστηρίζοντας ότι υπερβάλλουμε. Ωστόσο, σας μεταφέρω ότι υπαίτιος πρόκλησης πυρκαγιάς σε υπαίθρια έκταση στην Πάρο έχει παραδεχθεί στον ομιλούντα ότι έχοντας ανάψει φωτιά σε σωρό, υπό άπνοια, και απομακρυνόμενος από αυτόν προς καθαρισμόν μέρους τού υπολοίπου χωραφιού του, θεωρώντας ότι η άπνοια καθίσταται ικανός αποτρεπτικός παράγων, δεν αντελήφθη πότε η φωτιά επεξετάθη από τον σωρό στην χαμηλή ποώδη βλάστηση πέριξ αυτού και κατέληξε σε θάμνο, σε απόσταση τριάντα μέτρων από τον σωρό και εν συνεχεία σε μεγάλο μέρος τού χωραφιού.

Επομένως, αυτό το οποίο οι πολίτες πρέπει να προσέχουν, είναι να μη προβαίνουν στην καύση υπολειμμάτων/κλαδεμάτων φυτειών καθ’ όλην την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Με έναν σωστό προγραμματισμό οι εν λόγω εργασίες μπορούν (και πρέπει) να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι και το τέλος Απριλίου. Και γενικότερα όμως απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή όλων στα παρακάτω –πρόκειται περί των συνήθων οδηγιών, τις οποίες δημοσιεύουν ετησίως οι Πυροσβεστικές Διοικήσεις. Σημειώνουμε τα σημαντικότερα:

• Δεν πετάμε ποτέ αναμμένα τσιγάρα στην ύπαιθρο.

• Δεν καίμε σκουπίδια ή ξερά χόρτα και κλαδιά στην ύπαιθρο.

• Αποφεύγουμε τις υπαίθριες θερμές εργασίες, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν πυρκαγιά λόγω σπινθηρισμού (τροχός, οξυγονοκόλληση κ.ά.).

• Δεν ανάβουμε υπαίθριες ψησταριές (ούτε στην παραλία).

• Δεν αφήνουμε σκουπίδια στην ύπαιθρο/εκτός των κάδων. Υπάρχει κίνδυνος ανάφλεξής τους.

• Δε σταθμεύουμε το όχημά μας σε σημεία όπου υπάρχουν ξερά χόρτα. Ο καταλύτης των αυτοκινήτων (στο κάτω μέρος/εξάτμιση) διατηρείται υπερθερμασμένος (καίει) για αρκετό χρονικό διάστημα μετά την απενεργοποίηση του κινητήρα.

• Από την εξάτμιση όλων των τύπων οχημάτων και μηχανημάτων προκαλούνται ενίοτε σπινθήρες. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίδεται από τους χρήστες γεωργικών ελκυστήρων (τρακτέρ), γεωργικών μηχανημάτων, φορτηγών και μηχανημάτων έργου. Απαιτείται τακτική συντήρησή τους και αυξημένη προσοχή κατά την χρήση τους.

• Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και από τους μελισσοκόμους κατά το κάπνισμα μελισσών (όταν επιτρέπεται). Φυσικά για όλα τα ανωτέρω, καθώς και για άλλες δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα η ρίψη πυροτεχνημάτων/βεγγαλικών, υπάρχουν τα αντίστοιχα νομοθετήματα/πυροσβεστικές διατάξεις, τις οποίες γνωρίζουν (ή θα έπρεπε να γνωρίζουν) οι ενδιαφερόμενοι.

Κοιτάξτε, όλα τα ανωτέρω δεν τα λέμε υποθετικώς. Τα βλέπουμε στην πράξη (την περασμένη μόλις εβδομάδα κληθήκαμε για κατάσβεση πυρκαγιάς λόγω «ελεγχόμενης» καύσης, όπου και βεβαιώσαμε παράβαση). Απαιτείται προσοχή, απαιτείται παιδεία, απαιτείται συνείδηση. Πρέπει κάποια πράγματα να μας γίνουν συνήθεια, καλή συνήθεια (παιδεία)».

Οι πυρκαγιές

Ποιοι είναι συχνότεροι λόγοι που εδώ στην Πάρο ξεσπάνε πυρκαγιές;

Δ.Κ.: «Όπως έχουμε ξαναπεί από το βήμα αυτό, η βασικότερη αιτία πρόκλησης πυρκαγιών εν γένει είναι ο άνθρωπος και η επέμβασή του στο φυσικό περιβάλλον. Και το νησί μας δεν αποτελεί εξαίρεση. Έτσι οι συνηθέστερες αιτίες πρόκλησης πυρκαγιών είναι η (ανεξέλεγκτη) ελεγχόμενη καύση, η απόρριψη αναμμένου τσιγάρου στην ύπαιθρο (βλέπουμε πολύ συχνά να εκσφενδονίζονται τσιγάρα από οχήματα) και η στάθμευση οχήματος επάνω από ξερά χόρτα (στις παραλίες, στα πρανή οδοστρωμάτων, σε χωράφια, σε εξοχικά). Στις ανωτέρω προστίθενται οι σπινθηρισμοί από στύλους μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, από εξατμίσεις οχημάτων-μηχανημάτων, αλλά και η εκτέλεση θερμών εργασιών».

Δεν ξέρω αν έχετε υπολογίσει ποτέ, αλλά έχετε μια εικόνα, για το αν οι πυρκαγιές εδώ στην Πάρο είναι ηθελημένες ή είναι από ατυχήματα; Δ.Κ.:

«Δεν είναι πάντοτε εύκολο να διαλευκανθεί με βεβαιότητα η αιτία μιας πυρκαγιάς. Συναντώνται και περιπτώσεις δόλου (προσωπικό συμφέρον, εκδίκηση κ.ά.), ωστόσο η αμέλεια χαρακτηρίζει τα περισσότερα συμβάντα. Και θα θέλαμε οι αναγνώστες να το κρατήσουν αυτό και να προβληματισθούν. Όχι μόνον οι πυρκαγιές, αλλά ατυχήματα πάσης φύσεως συμβαίνουν χωρίς να το επιθυμούμε, χωρίς να το περιμένουμε. Η αφαίρεση της προσοχής, η έλλειψη μέτρων πυροπροστασίας (έλλειψη νερού, απουσία καθαρής ζώνης πέριξ της εστίας, ατελής κατάσβεση της εστίας και αποχώρηση κ.ά.) και κυρίως η έλλειψη παιδείας και συνείδησης, το «δε βαριέσαι», το «δε θα συμβεί σ’ εμένα». Όλα τα ανωτέρω εντάσσονται στην αμέλεια. Και φυσικά, κατά τους θερινούς μήνες, όταν ο κόσμος στο νησί είναι περισσότερος, μη ντόπιος, συχνά λιγότερο ώριμος (λόγω ηλικίας και μη), τα φαινόμενα αμελείας πληθαίνουν».

Οι Λεύκες είναι μια περιοχή που έχει το δάσος ακριβώς πάνω από τον οικισμό. Τα συστήματα πυρόσβεσης στη δασική έκταση είναι σε καλή κατάσταση; Τι παραπάνω μέτρα λαμβάνονται την καλοκαιρινή σεζόν;

Δ.Κ.: «Εντός του αλσυλλίου των Λευκών υφίστανται είκοσι επτά βάνες με ισάριθμες πυροσβεστικές φωλιές, οι οποίες τροφοδοτούνται από ανεξάρτητη δεξαμενή ύδατος. Αυτές ελέγχονται ετησίως από εμάς και γίνονται εισηγήσεις συντηρήσεως ή επισκευής τους, αν εντοπισθεί σφάλμα. Επίσης, ακριβώς δίπλα στο αλσύλλιο υπάρχει υδροστόμιο. Κατά την αντιπυρική περίοδο, όταν η σύνθεση της ημερήσιας βάρδιας του Πυροσβεστικού Κλιμακίου το επιτρέπει, επανδρώνεται περιπολικό όχημα, το οποίο σταθμεύει πλησίον του αλσυλλίου, έξω από το γραφείο της κοινότητος».

Οι δυνάμεις – το κλιμάκιο

Σε περίπτωση που ξεσπάσει μια πυρκαγιά με μεγάλο βαθμό επικινδυνότητας, πέρα από τις ενισχύσεις που θα έρθουν από άλλες περιοχές, υπάρχει κάποιο εθελοντικό τμήμα έτσι ώστε να βοηθήσει το έργο του Πυροσβεστικό Σώματος Πάρου;

Δ.Κ.: «Η μόνη επίσημη εθελοντική ομάδα εκπαιδευμένη σε θέματα αρμοδιότητας του Πυροσβεστικού Σώματος (πυρόσβεση-διάσωση) στην Πάρο είναι η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης (Ε.Ο.Δ.), με έδρα τη Νάουσα. Όποτε έχει απαιτηθεί η συνδρομή τους, η απόκρισή τους ήταν άμεση και η συνεργασία μας αγαστή. Σε μεγάλα συμβάντα έχουμε όλοι οι συνάδελφοι στο Κλιμάκιο επανειλημμένως εντυπωσιασθεί από την προθυμία πολιτών, μη εκπαιδευμένων από το Σώμα, να συνδράμουν το έργο μας. Τα τηλέφωνα «σπάνε», όχι μόνο για να αναγγείλουν το συμβάν, αλλά και από συμπολίτες μας οι οποίοι δηλώνουν έτοιμοι προς βοήθειά μας. Γεγονός είναι ότι η βοήθειά τους είναι ανεκτίμητη. Αν ανάμεσα σε αυτούς υπήρχε και ένα μέρος καταλλήλως εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο, το οποίο θα μπορούσαμε να εμπιστευθούμε έτι περισσότερο και να του αναθέσουμε καθήκοντα, το επίπεδο της συνεργασίας θα ήταν ακόμη πιο ανεβασμένο».

Το εθελοντικό τμήμα περνάει κάποια σεμινάρια πυρόσβεσης από την Πυροσβεστική;

Δ.Κ: «Για να αποκτήσει κάποιος την ιδιότητα του Εθελοντή Πυροσβέστη (μάχιμος ή οδηγός), υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται υπό την ευθύνη και εποπτεία της Πυροσβεστικής Ακαδημίας. Κατ’ αρχάς πρέπει να το αιτηθεί εγκαίρως –από 1η Ιουλίου έως 30 Σεπτεμβρίου–, υποβάλλοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Εν συνεχεία, αφού εγκριθεί η συμμετοχή του στην εκπαιδευτική διαδικασία, ακολουθεί η εκπαίδευση, διαρκείας 120 ωρών, από τον Νοέμβριο έως τον Φεβρουάριο, η οποία για την Πάρο λαμβάνει χώρα στο Κλιμάκιό μας. Η εκπαίδευση αποτελείται από θεωρητικό και πρακτικό μέρος. Ενδεικτικώς αναφέρονται τα αντικείμενα της πυροσβεστικής νομοθεσίας, οι δασικές πυρκαγιές, οι διασώσεις, τα πυροσβεστικά οχήματα και ο εξοπλισμός. Με την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης ακολουθεί εξέταση των υποψηφίων, οι οποίοι, εφ’ όσον επιτύχουν, λαμβάνουν την σχετική πιστοποίηση, εγγράφονται στο Ειδικό Μητρώο Εθελοντών Πυροσβεστών, παραλαμβάνουν το Ειδικό Δελτίο Εθελοντή Πυροσβέστη και αναλαμβάνουν καθήκοντα στις κατά τόπους μονάδες».

pyrosvestikh 1

Το Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Πάρου διαθέτει επαρκή εξοπλισμό και στελέχη ή υπάρχουν ελλείψεις;

Δ.Κ: «Η ημερήσια βάρδια στο Κλιμάκιο της Πάρου αποτελείται από τρεις έως πέντε υπαλλήλους, δηλαδή επανδρώνεται κατά κανόνα ένα όχημα. Σπανιότερα, όποτε η ημερήσια επάνδρωση το επιτρέπει, δεύτερο όχημα βρίσκεται σε ετοιμότητα ή αποστέλλεται προς περιπολία. Εννοείται πως σε καθημερινή βάση υπάρχουν συνάδελφοι σε ετοιμότητα. Όπως έχουμε πει και άλλοτε, είναι τέτοια η φύση τού έργου τού Πυροσβεστικού Σώματος που δεν επιτρέπει, θαρρώ, να παραδεχθεί κανείς ότι το ανθρώπινο δυναμικό και ο υλικοτεχνικός εξοπλισμός είναι ποτέ επαρκής. Η ενίσχυση με ανθρώπινο δυναμικό και με περισσότερα και πιο σύγχρονα μέσα είναι πάντοτε επιθυμητή. Ιδιαίτερη όμως είναι, πιο συγκεκριμένα, και η φύση τού έργου τού Κλιμακίου της Πάρου: πρόκειται για μια μονάδα της νησιωτικής επαρχίας, με σχετική ηρεμία κατά τη χειμερινή περίοδο (υπό μη έκτακτες συνθήκες), οπότε και το προσωπικό και τα μέσα απλώς επαρκούν, αλλά με αυξημένο έργο κατά την θερινή περίοδο, οπότε ο κόσμος στο νησί είναι πλέον υπερβολικός, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα περιστατικά και άρα οι ανάγκες μας (περιπολίες, οχήματα ετοιμότητος). Οπωσδήποτε όμως δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας ένα μεγάλο συμβάν όπως η περσινή πυρκαγιά στο Μαράθι. Εκεί είναι που ζητάμε ενισχύσεις από γειτονικές νήσους, εναέρια μέσα, πολίτες, και υπεράνω πάντων την άνωθεν βοήθεια, καθώς, όπως λέει και ο θεόπνευστος Δαυίδ, «ἐὰν μὴ Κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων».

Τα οχήματα είναι σε καλή κατάσταση;

Δ.Κ: «Τη στιγμή που μιλάμε όλα τα οχήματά μας είναι σε λειτουργία και σε ετοιμότητα. Χάρη στους μηχανικούς, με τους οποίους συνεργαζόμαστε –και τους οποίους ευχαριστούμε ιδιαιτέρως για την συνεργασία και την καλή τους διάθεση να εξυπηρετούν καταστάσεις, καθώς τα περισσότερα οχήματά μας είναι παλαιότερων εποχών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο βλαβών–, γίνεται προσπάθεια οποιοδήποτε πρόβλημα να αντιμετωπίζεται χωρίς καθυστέρηση, καθώς ο στόλος μας δεν είναι μεγάλος και δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για ακινητοποιήσεις οχημάτων λόγω βλάβης».

Θα θέλατε να προσθέσετε κάτι ή να απευθύνετε κάποιο μήνυμα στον κόσμο της Πάρου για την αντιπυρική περίοδο;

Δ.Κ.: «Θα επιμείνω σε δύο θέματα. Το πρώτο είναι ο κίνδυνος έναρξης πυρκαγιάς από την απόρριψη τσιγάρου στην ύπαιθρο. Οι περισσότεροι αρνούνται να πιστέψουν ότι ένα αποτσίγαρο δύναται να αποτελέσει αιτία έναρξης πυρκαγιάς. Το βλέπουμε συνεχώς να συμβαίνει. Το δεύτερο είναι ότι ποτέ, μα ποτέ, δεν εγκαταλείπουμε μια εστία, αν δεν βεβαιωθούμε ότι έχει σβήσει εντελώς. Έχουμε σβήσει πυρκαγιά σε δασική έκταση, διότι το προηγούμενο βράδυ κάποιος που έψησε σε κτιστό φούρνο στο εξοχικό του, εναπέθεσε τα σβησμένα και καταβρεγμένα κάρβουνα της ψησταριάς στην ύπαιθρο. Η πυρκαγιά ξέσπασε το μεσημέρι της επομένης. Παρόμοιο φαινόμενο έχει παρατηρηθεί σε σωρό από κλαδέματα, ο οποίος εν μέσω χειμώνα αναζωπυρώθηκε την τρίτη, παρακαλώ, ημέρα λόγω του βοριά. Τέλος, να υπενθυμίσω ακόμη μια φορά τον τηλεφωνικό αριθμό τού Πυροσβεστικού Κλιμακίου τής Πάρου: (22840) 25199 (ή 199, στο οποίο απαντάει η Υπηρεσία της Σύρου και μας μεταφέρει το συμβάν).

Σε περίπτωση εντοπισμού πυρκαγιάς, πέρα από την άμεση κλήση της Πυροσβεστικής καλό θα είναι να γνωρίζουμε κάποιες βασικές αρχές αντιμετώπισης μιας φωτιάς στην έναρξή της: χρήση πυροσβεστήρων (της οικίας, του καταστήματος ή του οχήματος), επικάλυψη μιας εστίας με λίγο χώμα ή ένα βρεγμένο χοντρό κάλυμμα, απομάκρυνση της καύσιμης ύλης πλησίον τής εστίας κ.ά.. Αν με λίγη ψυχραιμία αντιμετωπίσουμε –πάντοτε χωρίς να θέσουμε τον εαυτόν μας σε κίνδυνο– ένα συμβάν στα πρώτα δευτερόλεπτα έναρξής του, μπορούμε να αποτρέψουμε δυσκολότερες και πιο δυσάρεστες καταστάσεις. Εμείς επιμένουμε συνιστώντας την καλλιέργεια πυροσβεστικής συνειδήσεως και παιδείας στους εαυτούς μας και τους γύρω μας και παραμένουμε διαθέσιμοι προς περαιτέρω ενημέρωση περί θεμάτων τα οποία εθίγησαν κατά την συνάντησή μας αυτή. Καλό καλοκαίρι!».

Γιώργος Κοντός

 

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.