Κρίσεις πανικού

Υγεία

Τα τελευταία χρόνια οι κρίσεις πανικού αποτελούν ένα ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο και απασχολούν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του γενικού πληθυσμού. 

Η κρίση πανικού αφορά σε ένα αιφνίδιο επεισόδιο φόβου και άγχους που συνοδεύεται από έντονες σωματικές εκδηλώσεις. Ο φόβος αυτός δεν απορρέει αναγκαστικά από κάποιον πραγματικό κίνδυνο ή προφανή αιτιολογικό παράγοντα. Αρκετοί άνθρωποι βιώνουν έστω μία φορά στη ζωή τους κρίση πανικού. Σε μία συνήθη κρίση πανικού η προσβολή του άγχους τυπικά κορυφώνεται εντός δεκαλέπτου και συνήθως λύεται το πολύ σε μισή ώρα, με χαρακτηριστικό ένα φάσμα συμπτωμάτων όπως τα παρακάτω: Τρόμος, αυξημένη εφίδρωση, πόνος στο στήθος, ταχυκαρδία, δύσπνοια, αίσθημα πνιγμού, φόβο ότι θα χάσετε τον έλεγχο ή φόβο επερχόμενης τρέλας, ναυτία, κράμπες, αποπραγματοποίηση (αίσθημα απώλειας οικειότητας με το περιβάλλον του ή ο κόσμος μπορεί να μοιάζει αλλοιωμένος και μη πραγματικός) ή αποπροσωποποίηση (αίσθημα απώλειας οικειότητας με τον ίδιο του τον εαυτό, σωματικό ή ψυχικό), ζάλη, μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα στα χέρια, αίσθημα αδυναμίας και τάση λιποθυμίας, κλάμα με λυγμούς.

Όπως μπορεί κανείς να υποθέσει, από τα παραπάνω συμπτώματα, το άτομο που θα βιώσει μια κρίση πανικού τις περισσότερες φορές θα οδηγηθεί σε επίσκεψη σε κάποιο νοσοκομείο ή κέντρο υγείας, όπου ο ιατρός, συνήθως παθολόγος ή καρδιολόγος, θα ελέγξει αν οι κρίσεις οφείλονται σε κάποιο παθολογικό αίτιο, όπως η θυρεοειδοπάθεια ή κάποια καρδιαγγειακή νόσος.

Αφού γίνει ο απαραίτητος ιατρικός κλινικός και εργαστηριακός έλεγχος, ώστε να αποκλειστεί η πιθανότητα οι κρίσεις πανικού να οφείλονται σε κάποια υποκείμενη σωματική κατάσταση ή νόσο, τότε ο ειδικός θα ενημερώσει τον προσερχόμενο ότι η αιτία των θορυβωδών συμπτωμάτων του είναι το συσσωρευμένο άγχος ή κάποιο οξύ ψυχοπιεστικό γεγονός που μπορεί να προηγήθηκε και στη συνέχεια θα παραπέμψει σε κάποιον επαγγελματία ειδικό ψυχικής υγείας. 

Έτσι, οι βασικές θεραπευτικές επιλογές είναι πρωτίστως η ψυχοθεραπεία και κατά περίπτωση συνεπικουρικά η φαρμακοθεραπεία (αντικαταθλιπτικά φάρμακα και εφόσον κριθεί αναγκαίο, βραχυπρόθεσμη χρήση αγχολυτικών σκευασμάτων).Ο ειδικός μπορεί να προτείνει είτε τη μία μορφή θεραπείας είτε συνδυαστικά και τις δύο. Είναι σημαντικό να απευθυνθεί κανείς σε κάποιον ειδικό και να μην λάβει αυτοβούλως οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή χωρίς την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη και καθοδήγηση του ψυχιάτρου.

Η κρίση πανικού μπορεί να είναι ένας θορυβώδης τρόπος να έρχονται στην επιφάνεια λιγότερο ή περισσότερο ασυνείδητα προβλήματα τα οποία ζητούν απάντηση.

Παρά το τρομακτικό βίωμα που επισύρει μια κρίση πανικού, η ίδια δεν είναι απειλητική για τη ζωή. Ωστόσο, η επιμονή των συμπτωμάτων μπορεί να διαταράξει την καθημερινότητα του ατόμου, το οποίο συχνά ταλαιπωρείται από την σκέψη και τον φόβο μήπως του ξανασυμβεί με σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα της ζωής του. Οι κρίσεις πανικού συνήθως συνοδεύουν ή ακολουθούν στρεσογόνες περιόδους της ζωής του ατόμου (π.χ. διαζύγιο, απώλεια αγαπημένου προσώπου ή εργασίας) ή σημαντικές αλλαγές στη ζωή του ακόμα και ευχάριστες (π.χ. γάμος, γέννηση ενός παιδιού, ανάληψη νέας επαγγελματικής θέσης). Το άτομο αποσταθεροποιείται απότομα και με πολύ δραματικό τρόπο ενώ επιθυμεί έντονα να επιστρέψει στην προηγούμενη κατάσταση στην οποία βρισκόταν.

Ωστόσο, οι κρίσεις πανικού, οι οποίες προέρχονται από τον ίδιο τον ψυχισμό, «χρησιμοποιούν» το σώμα του ατόμου για να αναγκάσουν την επαφή με σημαντικά θέματα που είτε εκκρεμούν είτε βρίσκονται σε «λάθος» τροχιά. Το άτομο έχει να αναρωτηθεί ως προς δυο κατευθύνσεις. Η μία είναι η σχέση με τον εαυτό και η άλλη είναι η σχέση με τους άλλους. Συγκεκριμένα, το άτομο καλείται να επαναπροσδιορίσει τους στόχους και τις επιθυμίες του και να αναλάβει την προσωπική ευθύνη για την ζωή του. Ο κάθε άνθρωπος είναι ο ίδιος υπεύθυνος να επιλέξει τις αξίες και το προσωπικό του νόημα και αντιστοίχως τις καταφάσεις και τις αρνήσεις του. Την ίδια στιγμή κανένας άνθρωπος, όσο και να προσπαθήσει, δε λειτουργεί εκτός κάποιου πλαισίου αναφοράς, είτε αυτό είναι η πατρική του οικογένεια προέλευσης, είτε η δική του οικογένεια, είτε το εργασιακό του περιβάλλον είτε το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισμικό σύστημα αναφοράς.

Το παραπάνω σημαίνει πως είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι, συνεχώς μετέχουμε στα διάφορα δυναμικά που διατρέχουν τις αλληλεπιδράσεις μας. Με άλλα λόγια, η κρίση πανικού θα μπορούσε να κατανοηθεί σαν το αποτέλεσμα μιας εσωτερικής σύγκρουσης. Από την μία υπάρχει η προσωπική μας, λιγότερο ή περισσότερο συνειδητή, επιθυμία να ζήσουμε αυτά που θέλουμε και από την άλλη υπάρχει η προσωπική μας, λιγότερο ή περισσότερο συνειδητή, αίσθηση ευθύνης για το αποτέλεσμα της επιθυμίας μας πάνω στη ζωή μας και πάνω στις ζωές των άλλων με τους οποίους σχετιζόμαστε. 

Επομένως η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει σε κάποιον, πέρα από την ανακούφιση των έντονων και πραγματικά δυσάρεστων συμπτωμάτων των κρίσεων πανικού, την ευκαιρία να κατανοήσει τις βαθύτερες ανάγκες και επιθυμίες του καθώς και να διευκολύνει την δημιουργία των προϋποθέσεων για να τις πραγματώσει μέσα στο περιβάλλον του, με το οποίο βρίσκεται πάντα σε αλληλεπίδραση. Οι κρίσεις πανικού μπορούν να γίνουν, λοιπόν, μια αφορμή για να ζήσει κανείς μια ζωή γεμάτη, με όρους προσωπικού νοήματος, συμπεριλαμβάνοντας τις σημαντικές σχέσεις της ζωής του.

Κωνσταντίνος Μακρής

Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής MSc

Κλιμάκιο Πάρου, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας ΒΑ Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ

Η Φωνή της Πάρου χρησιμοποιεί cookies για βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. 
Με τη χρήση αυτού του ιστοτόπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.